TÓM TẮT
- Chỉ định – Rối loạn lưỡng cực là bệnh lý có tỷ lệ tái phát rất cao. Đối với bệnh nhân rối loạn lưỡng cực type I đang ở giai đoạn ổn định (euthymic), chúng tôi khuyến cáo nên điều trị duy trì bằng thuốc thay vì không điều trị (Khuyến cáo 1A). Chúng tôi cũng đề xuất điều trị duy trì cho bệnh nhân rối loạn lưỡng cực type II (Khuyến cáo 2C). Những bệnh nhân mắc các thể rối loạn lưỡng cực xác định khác cũng có khả năng hưởng lợi từ điều trị duy trì. (Xem thêm mục ‘Chỉ định’ ở dưới.)
- Điều trị lựa chọn đầu tay – Đối với hầu hết bệnh nhân đáp ứng với điều trị thuốc giai đoạn cấp, chúng tôi đề xuất tiếp tục duy trì phác đồ điều trị đó thay vì thay đổi thuốc (Khuyến cáo 2B). (Xem thêm mục ‘Lựa chọn đầu tay’ ở dưới.)
- Điều trị lựa chọn thứ hai và thứ ba
Đối với những bệnh nhân không dung nạp phác đồ điều trị duy trì ban đầu và chưa từng điều trị bằng lithium, chúng tôi đề xuất đơn trị liệu với lithium hơn là các phác đồ thuốc khác (Khuyến cáo 2B).
Đối với những bệnh nhân không đáp ứng hoặc không dung nạp lithium, chúng tôi đề xuất sử dụng valproate, quetiapine hoặc lamotrigine thay vì các thuốc khác (Khuyến cáo 2B). Trong trường hợp bệnh nhân không đáp ứng hoặc không thể dung nạp các thuốc này, aripiprazole, olanzapine hoặc risperidone là những lựa chọn thay thế hợp lý. (Xem thêm mục ‘Lựa chọn thứ hai’ và ‘Lựa chọn thứ ba’ ở dưới.)
- Bệnh nhân tái phát thường xuyên hoặc đáp ứng một phần – Đối với những bệnh nhân có tiền sử tái phát nhiều lần hoặc có đáp ứng một phần nhưng chưa đạt mục tiêu điều trị với một loại thuốc duy trì mà bệnh nhân dung nạp được, chúng tôi đề xuất phối hợp thêm thuốc thứ hai (Khuyến cáo 2B). Các phác đồ phối hợp phổ biến bao gồm lithium hoặc valproate kết hợp với một thuốc chống loạn thần thế hệ hai như quetiapine, risperidone dạng tiêm tác dụng kéo dài, ziprasidone hoặc olanzapine. Các phối hợp hữu ích khác bao gồm lithium phối hợp với valproate hoặc carbamazepine. (Xem thêm mục ‘Bệnh nhân tái phát thường xuyên hoặc đáp ứng một phần’ ở dưới.)
- Liệu pháp tâm lý phối hợp – Đối với bệnh nhân rối loạn lưỡng cực, chúng tôi đề xuất phối hợp giáo dục tâm lý cho bệnh nhân ở giai đoạn ổn định thay vì không điều trị tâm lý (Khuyến cáo 2C). Giáo dục tâm lý nhóm khi phối hợp với điều trị thuốc có thể ngăn ngừa các đợt tái phát khí sắc và tăng cường tuân thủ điều trị. Liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) hoặc liệu pháp gia đình là những lựa chọn thay thế hợp lý cho giáo dục tâm lý trong việc quản lý tình trạng tuân thủ điều trị thuốc kém. (Xem thêm mục ‘Lựa chọn liệu pháp tâm lý phối hợp’ ở dưới.)
- Theo dõi – Việc theo dõi bệnh nhân rối loạn lưỡng cực bằng các thang điểm đánh giá trong quá trình điều trị giúp xác định những trường hợp không đáp ứng, phát hiện các triệu chứng tồn dư và giúp bệnh nhân nhận ra sự cải thiện. Lâm sàng có thể theo dõi các triệu chứng hưng cảm/hưng cảm nhẹ thông qua 13 mục đầu tiên của Bảng câu hỏi Rối loạn khí sắc (Mood Disorder Questionnaire – bảng 8), và theo dõi các triệu chứng trầm cảm thông qua Bảng câu hỏi Sức khỏe Bệnh nhân 9 mục (Patient Health Questionnaire-9 – bảng 9). (Xem thêm mục ‘Theo dõi’ ở dưới.)
- Thời gian điều trị – Hầu hết bệnh nhân cần điều trị duy trì trong nhiều năm, và một số bệnh nhân cần điều trị suốt đời. (Xem thêm mục ‘Thời gian điều trị’ ở dưới.)