Sinh lý sinh sản nam giới

TÓM TẮT

Đơn vị giải phẫu tinh hoàn: Tinh hoàn gồm hai đơn vị giải phẫu: khoang kẽ (nơi sản xuất các hormone steroid sinh dục) và khoang ống (nơi sản xuất tinh trùng). (Xem thêm ‘Cấu trúc tinh hoàn’ ở dưới.)

Trục hạ đồi – tuyến yên – tinh hoàn: Tinh hoàn chịu sự điều hòa của vùng hạ đồi và tuyến yên. Hormone luteinizing (LH) kích thích các tế bào Leydig ở tinh hoàn sản xuất và bài tiết testosterone; trong khi đó, hormone kích thích nang trứng (FSH) phối hợp với nồng độ testosterone cao tại tinh hoàn sẽ kích thích các ống sinh tinh sản xuất tinh trùng. (Xem thêm ‘Trục hạ đồi – tuyến yên – tinh hoàn’ ở dưới.)

Cả nồng độ testosterone cao trong tinh hoàn và FSH đều cần thiết để đảm bảo quá trình sinh tinh bình thường cả về chất lượng lẫn số lượng. (Xem thêm ‘Quá trình sinh tinh’ ở dưới.)

Sản xuất testosterone: Nam giới trưởng thành sản xuất trung bình 5 đến 7 mg testosterone mỗi ngày. Mức sản xuất trung bình này là cơ sở để xác định liều lượng điều trị thay thế testosterone điển hình cho nam giới suy tuyến sinh dục. (Xem thêm ‘Tổng hợp testosterone’ ở dưới.)

Chuyển hóa testosterone: Testosterone được aromat hóa thành estradiol, một chất đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ bền của xương, đóng sụn tăng trưởng của xương dài, điều hòa mỡ cơ thể và chức năng sinh dục ở nam giới trưởng thành. Trong số 50 mcg estradiol được tạo ra hàng ngày ở nam giới trưởng thành khỏe mạnh, khoảng 20% được tổng hợp tại tinh hoàn, phần còn lại được tổng hợp tại các mô ngoài tuyến, chủ yếu là mô mỡ (hình 1).

Testosterone cũng có thể chuyển hóa thành 5-alpha-dihydrotestosterone (DHT), một chất quan trọng cho sự phát triển bình thường của đường sinh dục nam (Xem thêm ‘Tổng hợp testosterone’ ở dưới).

Bất thường bẩm sinh: Các bất thường bẩm sinh trong quá trình sản xuất DHT hoặc việc thai nam tiếp xúc với chất ức chế 5-alpha reductase sẽ dẫn đến các dị tật như lỗ tiểu thấp và/hoặc dương vật nhỏ, tuyến tiền liệt nhỏ, mặc dù các đặc điểm kiểu hình nam giới khác vẫn bình thường. (Xem “Cơ chế bệnh sinh và đặc điểm lâm sàng của các rối loạn tác dụng androgen”.)

Vận chuyển steroid tuyến sinh dục: Các steroid sinh dục được vận chuyển trong huyết tương dưới dạng gắn với albumin và globulin gắn hormone sinh dục (SHBG). Ở nam giới khỏe mạnh, có 0,5 đến 3% testosterone trong huyết tương ở dạng tự do (không gắn), 30 đến 44% gắn với SHBG, và phần còn lại gắn với các protein khác (chủ yếu là albumin).

Tác dụng của testosterone: Các tác dụng sinh lý của testosterone là kết quả phối hợp giữa chính testosterone và các chất chuyển hóa hoạt tính của nó là estradiol và DHT.

Các chức năng chính của testosterone ở nam giới bao gồm (xem ‘Tác dụng của Androgen’ ở dưới):

• Phát triển bình thường kiểu hình nam thai nhi trong quá trình phôi thai (xem “Phát triển giới tính điển hình”)
• Điều hòa bài tiết gonadotropin bởi hệ thống hạ đồi – tuyến yên
• Kích thích sự trưởng thành về mặt tình dục ở tuổi dậy thì và duy trì trong giai đoạn trưởng thành
• Duy trì chức năng sinh dục bình thường, bao gồm ham muốn, khả năng cương cứng và sự thỏa mãn tình dục
• Tăng khối lượng cơ và khối lượng xương ở tuổi dậy thì và duy trì trong giai đoạn trưởng thành
• Đóng sụn tăng trưởng của xương dài, dẫn đến ngừng phát triển chiều cao ở tuổi dậy thì
• Duy trì tỷ lệ mỡ cơ thể thấp (so với nữ giới và nam giới suy tuyến sinh dục)
• Ngăn ngừa các cơn bốc hỏa ở nam giới suy tuyến sinh dục
• Khởi phát và duy trì quá trình sinh tinh
• Tăng cường và duy trì quá trình tạo hồng cầu và chỉ số hematocrit