TÓM TẮT
- Khi nào cần nghi ngờ
Một bệnh nhân viêm khớp dạng thấp (RA) điển hình thường có các triệu chứng toàn thân, cứng khớp buổi sáng, tăng các chất phản ứng pha cấp và viêm đa khớp nhỏ ở bàn tay và bàn chân. Hình ảnh bào mòn khớp thường xuất hiện muộn trong tiến trình bệnh. (Xem ‘Khi nào cần nghi ngờ’ ở dưới.).
- Đánh giá
Để chẩn đoán RA, cần thăm khám các chi để phát hiện tình trạng viêm màng hoạt dịch, thường biểu hiện là viêm đa khớp đối xứng ảnh hưởng đến các khớp bàn ngón tay (MCP), khớp bàn ngón chân (MTP) và khớp gian ngón gần (PIP).
Đối với bệnh nhân nghi ngờ RA, có thể sử dụng cộng hưởng từ (MRI) và siêu âm để xác định sự hiện diện của viêm màng hoạt dịch khi thăm khám lâm sàng không rõ ràng. (Xem ‘Xác định sự hiện diện của viêm khớp do viêm’ ở dưới.)
- Chẩn đoán
- Giá trị của xét nghiệm huyết thanh – Ở bệnh nhân có biểu hiện viêm đa khớp đối xứng, sự hiện diện của yếu tố dạng thấp (RF) hoặc kháng thể kháng peptide citrullinated (ACPA) giúp xác nhận chẩn đoán RA. Tuy nhiên, các xét nghiệm này có giá trị hạn chế khi dùng làm công cụ tầm soát hoặc đánh giá những bệnh nhân có hội chứng không điển hình của RA, vì cả hai đều có thể xuất hiện ở bệnh nhân mắc các bệnh lý viêm hoặc bệnh thấp khớp khác. (Xem ‘Xét nghiệm huyết thanh’ ở dưới.)
- Giá trị của chẩn đoán hình ảnh – Hình ảnh X-quang quy ước cho thấy sự hiện diện của bào mòn khớp giúp xác nhận chẩn đoán RA. Tuy nhiên, bào mòn khớp là dấu hiệu muộn của RA, và việc không tìm thấy bào mòn không giúp loại trừ chẩn đoán này. (Xem ‘Chẩn đoán hình ảnh’ ở dưới.)
- Tiêu chuẩn phân loại – Tiêu chuẩn phân loại năm 2010 của Trường Cao đẳng Thấp khớp học Hoa Kỳ/Liên đoàn Chống Thấp khớp Châu Âu (ACR/EULAR) không được thiết kế để thiết lập chẩn đoán RA, mặc dù chúng thường được sử dụng cho mục đích này. Cần lưu ý rằng các tiêu chuẩn này có thể không nhận diện được RA ở tất cả bệnh nhân, đặc biệt là sau khi bắt đầu điều trị bằng liệu pháp ức chế miễn dịch. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
- Chẩn đoán phân biệt
Một số tình trạng nhiễm trùng, bệnh lý ác tính và các bệnh thấp khớp có thể gây viêm màng hoạt dịch với biểu hiện tương tự RA. Các chẩn đoán không do viêm, chẳng hạn như thoái hóa khớp (OA), hội chứng ống cổ tay và các hội chứng tăng động khớp, có thể gây đau khớp hoặc rối loạn chức năng khớp mà không có viêm màng hoạt dịch. (Xem ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)