TÓM TẮT
- Nhạy cảm với dị nguyên – Những người có cơ địa dị ứng phản ứng khi tiếp xúc với dị nguyên bằng cách sản sinh immunoglobulin E đặc hiệu với dị nguyên đó (sIgE). Các kháng thể IgE gắn vào thụ thể IgE trên tế bào mast khắp niêm mạc hô hấp và trên bạch cầu ưa kiềm trong máu ngoại vi. Khi hít phải chính dị nguyên này, dị nguyên sẽ gắn và tạo liên kết chéo với IgE trên bề mặt tế bào mast, dẫn đến sự kích hoạt và giải phóng các chất trung gian gây viêm. (Xem ‘Cơ chế phản ứng dị ứng đường hô hấp trên’ ở dưới.)
- Kích hoạt tế bào mast và hệ quả – Tế bào mast tại mũi giải phóng histamine, prostaglandins, leukotrienes, yếu tố kích hoạt tiểu cầu (PAF), bradykinin và các chất trung gian khác. Những chất này gây ra các dấu hiệu và triệu chứng của viêm mũi dị ứng. Tình trạng tăng bạch cầu ái toan tại mô cũng là một đặc điểm của viêm mũi dị ứng; các chất trung gian có nguồn gốc từ bạch cầu ái toan liên quan đến tổn thương và bong tróc biểu mô mũi, xơ hóa dưới biểu mô và tăng đáp ứng đường thở. (Xem ‘Kích hoạt tế bào mast’ và ‘Thâm nhiễm tế bào’ ở dưới.)
- Đáp ứng dị ứng giai đoạn sớm và muộn – Phản ứng dị ứng tại mũi bao gồm giai đoạn sớm, đạt đỉnh từ 15 đến 30 phút sau khi tiếp xúc với dị nguyên, tương ứng với quá trình giải hạt tế bào mast và phóng thích chất trung gian; và giai đoạn muộn, đạt đỉnh từ 6 đến 12 giờ sau tiếp xúc, tương ứng với sự thâm nhiễm của bạch cầu ái toan, bạch cầu ưa kiềm và các tế bào viêm khác vào mô mũi. (Xem ‘Phản ứng mũi giai đoạn sớm và muộn’ ở dưới.)
- Liên quan đến xoang – Bệnh nhân viêm mũi dị ứng thường có những thay đổi viêm tương tự tại niêm mạc các xoang cạnh mũi. (Xem ‘Sự ảnh hưởng đến các xoang cạnh mũi’ ở dưới.)