Liệu pháp vận động cho đau thắt lưng

TÓM TẮT

Trị liệu vận động trong đau thắt lưng (ĐT L) cấp không đặc hiệu – Chúng tôi không thường xuyên chỉ định tập luyện hoặc vật lý trị liệu cho bệnh nhân ĐT L cấp không đặc hiệu, vì tình trạng này (triệu chứng kéo dài dưới 4 tuần) thường tự giới hạn ở hầu hết bệnh nhân; đồng thời, các bài tập vận động chưa cho thấy lợi ích vượt trội hơn so với các phương pháp điều trị cấp tính khác.

Tuy nhiên, việc duy trì hoạt động là rất quan trọng; cần khuyên bệnh nhân ĐT L cấp tránh nghỉ ngơi tại giường và nên giữ cơ thể năng động. Bệnh nhân có thể tiếp tục chế độ tập luyện thông thường tùy theo khả năng dung nạp hoặc thử các bài tập tại nhà.

Trị liệu vận động trong ĐT L bán cấp và mãn tính không đặc hiệu – Đối với tất cả bệnh nhân ĐT L bán cấp (từ 4 đến 12 tuần) và mãn tính (trên 12 tuần) không đặc hiệu, chúng tôi khuyến nghị trị liệu vận động thay vì không tập luyện (Khuyến cáo 2B). (Xem thêm mục ‘Đau thắt lưng bán cấp và mãn tính’ ở dưới.)

Tư vấn và hướng dẫn dự phòng – Việc tư vấn để điều chỉnh kỳ vọng của bệnh nhân là vô cùng thiết yếu trước khi khuyến nghị và bắt đầu một chương trình trị liệu vận động hoặc vận động trị liệu cho ĐT L. Ngoài ra, việc tạo động lực, giải đáp các lo ngại của bệnh nhân và giáo dục về tình trạng tăng đau nhẹ trong thời gian ngắn khi mới bắt đầu tập luyện sẽ giúp tăng cường sự tuân thủ. (Xem thêm mục ‘Tư vấn và hướng dẫn dự phòng’ ở dưới.)

Tương tự như bất kỳ chương trình vận động nào, việc tập luyện luôn tiềm ẩn rủi ro chấn thương và các biến cố bất lợi khác. Bệnh nhân có thể đối mặt với nguy cơ chấn thương cơ xương khớp tại hông, đầu gối và cổ chân, bên cạnh các rủi ro chung khi tập thể dục. (Xem thêm mục ‘Giáo dục về rủi ro và tác dụng không mong muốn’ ở dưới và “Bài tập cho người lớn: Thuật ngữ, đánh giá bệnh nhân và sàng lọc y tế”, phần ‘Lợi ích và rủi ro liên quan đến tập luyện”.)

Xây dựng kế hoạch tập luyện cá nhân hóa – Khi xây dựng kế hoạch tập luyện cho từng cá nhân, chúng tôi xem xét khả năng vận động, kinh nghiệm tập luyện, sở thích (tập luyện có giám sát hay tự tập), khả năng tiếp cận tại địa phương và chi phí.

Đối với bệnh nhân được chuyển đến vật lý trị liệu, một đơn chỉ định chi tiết nêu rõ số buổi tối thiểu, loại hình hoạt động trị liệu và mục tiêu điều trị sẽ cung cấp hướng dẫn hữu ích cho kỹ thuật viên vật lý trị liệu. (Xem thêm mục ‘Xây dựng kế hoạch tập luyện cá nhân hóa’ ở dưới.)

Mọi hình thức vận động đều mang lại lợi ích – Chúng tôi đặc biệt khuyên và khuyến khích bệnh nhân ĐT L bán cấp và mãn tính tham gia vào các bài tập phân cấp và các hoạt động tự chọn tùy theo khả năng dung nạp. Bằng chứng hiện tại cho thấy hoạt động thể chất và tập luyện là những can thiệp có ít tác dụng phụ nhất, giúp cải thiện tình trạng đau, phục hồi chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Không có kỹ thuật tập luyện đơn lẻ nào cho thấy sự ưu việt tuyệt đối so với các phương pháp khác đối với bệnh nhân ĐT L bán cấp và mãn tính không đặc hiệu. Điều này có thể là do mọi hình thức tập luyện đều tạo ra các tác động tổng quát tương tự lên các quá trình viêm và thần kinh bất thường liên quan đến ĐT L bán cấp và mãn tính. (Xem thêm mục ‘Các hình thức vận động được lựa chọn’ ở dưới.)

Các ví dụ về chương trình tập luyện có lợi cho bệnh nhân ĐT L bán cấp và mãn tính, sắp xếp theo mức độ phức tạp và yêu cầu giám sát tăng dần bao gồm:

• Đi bộ
• Bài tập aerobic
• Kéo giãn cơ (Stretching)
• Pilates
• Yoga
• Thái cực quyền
• Kỹ thuật Alexander
• Ưu tiên hướng vận động (Directional preference)
• Bài tập kiểm soát vận động, ổn định vùng lõi và cột sống
• Bài tập vận động phân cấp / Trại huấn luyện lưng / Phục hồi chức năng
• Phục hồi chức năng đa chuyên khoa (liên chuyên khoa)

Trị liệu vận động để dự phòng ĐT L không đặc hiệu – Tập luyện có thể giúp ngăn ngừa ĐT L khởi phát ở những người chưa từng có tiền sử đau lưng.

Đối với bệnh nhân ĐT L tái phát, chúng tôi khuyến nghị trị liệu vận động để giảm nguy cơ xuất hiện các đợt đau lưng trong tương lai (Khuyến cáo 2C). Các nghiên cứu cho thấy nhiều loại hình tập luyện khác nhau đều có lợi, điều này chỉ ra rằng việc tham gia hoạt động thể chất nói chung quan trọng hơn là lựa chọn một hoạt động cụ thể nào đó. (Xem thêm mục ‘Tập luyện và dự phòng đau thắt lưng’ ở dưới.)