TÓM TẮT
- Dịch tễ học – Rhinovirus là một trong những tác nhân gây bệnh phổ biến nhất của cảm lạnh thông thường và có thể đóng vai trò trong các đợt cấp của hen phế quản. Trẻ em là nguồn lây chủ yếu của rhinovirus. (Xem thêm phần ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
- Virus học – Rhinovirus, một thành viên của họ Picornavirus, gắn vào thụ thể phân tử bám dính tế bào-1 (ICAM-1) biểu hiện trên bề mặt tế bào vật chủ. (Xem thêm phần ‘Virus học’ ở dưới.)
- Đường lây truyền – Quá trình nhiễm trùng xảy ra khi virus lắng đọng trên niêm mạc mũi sau khi xâm nhập vào mũi hoặc bề mặt kết mạc. Rhinovirus hiện diện trong dịch tiết mũi từ 5 đến 7 ngày, nhưng có thể tồn tại kéo dài từ 2 đến 3 tuần trong vòm họng. Các triệu chứng nhiễm trùng thường thuyên giảm trước khi virus được loại bỏ hoàn toàn. (Xem thêm phần ‘Đường lây truyền’ ở dưới.)
- Cơ chế bệnh sinh – Sự sản sinh tại chỗ các cytokine và kinin khác nhau tạo ra một chuỗi các phản ứng tế bào, dẫn đến các triệu chứng điển hình của cảm lạnh thông thường. Rất ít tổn thương mô bệnh học ở biểu mô mũi sau khi nhiễm rhinovirus. (Xem thêm phần ‘Giải phẫu bệnh’ và ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
- Biểu hiện lâm sàng – Nhiễm rhinovirus có thể không gây triệu chứng hoặc biểu hiện với các dấu hiệu và triệu chứng điển hình của cảm lạnh thông thường. Triệu chứng ở người lớn và trẻ em tương đối giống nhau, tuy nhiên ở trẻ em có thể kèm theo sốt và thời gian diễn tiến bệnh kéo dài hơn. (Xem thêm phần ‘Bệnh lý lâm sàng’ ở dưới.)
- Vai trò trong các đợt cấp của hen phế quản – Rhinovirus có thể đóng vai trò quan trọng trong việc khởi phát các đợt cấp của hen phế quản ở trẻ em và những người có cơ địa dị ứng. (Xem thêm phần ‘Đợt cấp của hen phế quản’ ở dưới.)