Sự phát triển giới tính và biểu hiện lâm sàng của đa dạng giới ở trẻ em và thanh thiếu niên

TÓM TẮT

Thuật ngữ – Trẻ có bản dạng giới (cảm nhận nội tại về nam tính hoặc nữ tính) không tương ứng với giới tính khi sinh (dựa trên giải phẫu cơ quan sinh dục hoặc nhiễm sắc thể) được gọi là người chuyển giới, phi nhị nguyên hoặc đa dạng giới (TGD) (bảng 1). (Xem thêm mục ‘Thuật ngữ’ ở dưới.)

Sự phát triển giới tính – Hiện chưa rõ trẻ nhỏ học về giới tính như thế nào, nhưng trẻ đã nhận thức được sự khác biệt về giới ngay từ thời thơ ấu. Nhiều trẻ thử nghiệm cách thể hiện và vai trò giới tại một thời điểm nào đó trong giai đoạn này. Quá trình phát triển giới tính ở trẻ đa dạng giới tương tự như ở những bạn cùng trang lứa hợp giới (cisgender). (Xem thêm mục ‘Sự phát triển giới tính ở trẻ em’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng của đa dạng giới – Trẻ đa dạng giới biểu hiện theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào tính cách, mức độ linh hoạt của môi trường xung quanh, văn hóa và bản dạng giới của trẻ (ví dụ: nam, nữ, phi nhị nguyên, linh hoạt). (Xem thêm mục ‘Bối cảnh văn hóa’ và ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

• Trẻ trước tuổi dậy thì có đa dạng giới có thể ưu tiên quần áo, kiểu tóc, đồ chơi, hoạt động và bạn chơi thường đặc trưng cho một giới tính khác, đồng thời có thể mong muốn cơ quan sinh dục tương ứng với bản dạng giới của mình.
• Thanh thiếu niên trong giai đoạn dậy thì có thể biểu hiện sự căng thẳng gia tăng liên quan đến những thay đổi thể chất của tuổi dậy thì.
• Trẻ em và thanh thiếu niên không thể bày tỏ những lo ngại về giới tính có thể biểu hiện thông qua các vấn đề về cảm xúc hoặc hành vi.

Các vấn đề liên quan – Căng thẳng do thuộc nhóm thiểu số (minority stress) dường như là nguồn cơn gây ra nhiều vấn đề tâm lý xã hội ở thanh thiếu niên đa dạng giới, bao gồm: các mối quan hệ kém, cô lập xã hội, bị ngược đãi bằng lời nói và thể chất, giảm cảm giác hạnh phúc, gặp khó khăn trong học tập, các triệu chứng trầm cảm hoặc lo âu, tự hại, có ý định tự sát và vô gia cư. Việc công khai đa dạng giới đòi hỏi phải có kế hoạch về các lựa chọn chăm sóc tiếp theo, đồng thời đảm bảo an toàn tại gia đình, nhà trường và cộng đồng. (Xem thêm mục ‘Các vấn đề tâm lý xã hội tiềm tàng’ và ‘Công khai’ ở dưới.)

Diễn tiến của chứng phiền muộn giới – Không thể dự đoán chắc chắn liệu sự đa dạng giới ở một đứa trẻ có tiếp tục kéo dài đến tuổi vị thành niên hoặc trưởng thành hay không. Những trẻ có hành vi và cách thể hiện đa dạng giới nhất quán, kiên định và quyết liệt có khả năng cao sẽ duy trì bản dạng giới đa dạng trong dài hạn. Chứng phiền muộn giới tăng dần khi bắt đầu dậy thì hiếm khi tự thuyên giảm. (Xem thêm mục ‘Diễn tiến’ ở dưới.)

Vai trò của bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu – Bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện đa dạng giới, theo dõi các vấn đề liên quan, cung cấp giáo dục, hỗ trợ và điều phối chuyển tuyến phù hợp cho bệnh nhân và gia đình. (Xem thêm mục ‘Vai trò của nhân viên y tế’ ở dưới.)

Vai trò của chuyên gia sức khỏe tâm thần – Các nhà trị liệu sức khỏe tâm thần có kinh nghiệm làm việc với trẻ em có vấn đề về bản dạng giới là một phần thiết yếu trong đội ngũ chăm sóc sức khỏe cho thanh thiếu niên đa dạng giới. (Xem thêm mục ‘Vai trò của chuyên gia sức khỏe tâm thần’ ở dưới.)