TÓM TẮT
- Dịch tễ học – Bệnh mụn mủ lòng bàn tay bàn chân (PPP) là một rối loạn da mụn mủ thường gặp ở người trưởng thành. Tỷ lệ mắc bệnh ở nữ giới cao hơn nam giới. Nhiều bệnh nhân PPP hiện đang hút thuốc hoặc có tiền sử hút thuốc. (Xem thêm ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
- Cơ chế bệnh sinh – Cơ chế bệnh sinh của PPP hiện chưa được hiểu rõ. Các yếu tố môi trường (ví dụ: hút thuốc, căng thẳng, nhiễm trùng và một số loại thuốc nhất định) có thể góp phần khởi phát bệnh. (Xem thêm ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
- Biểu hiện lâm sàng – PPP thường biểu hiện bằng các đợt mụn mủ tái phát ở lòng bàn tay và/hoặc lòng bàn chân (hình 1A-F). Ngoài ra, thường xuất hiện các dát nâu (di chứng của mụn mủ đã thoái triển), hồng ban và bong vảy. Các triệu chứng đi kèm như ngứa, cảm giác nóng rát hoặc đau thường xuyên xảy ra. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
- Các bệnh lý phối hợp – Một số bệnh nhân PPP có các biểu hiện ngoài lòng bàn tay bàn chân, bao gồm các tổn thương da giống vảy nến (hình 3), mụn mủ dưới móng và các bất thường khác ở móng (hình 4), cùng với viêm khớp. PPP có thể tiến triển phối hợp với hội chứng SAPHO (viêm màng hoạt dịch, mụn trứng cá, mụn mủ, tăng xương và viêm xương). Cần có thêm các nghiên cứu để làm rõ mối liên hệ giữa PPP với bệnh lý tuyến giáp, nhạy cảm gluten và đái tháo đường típ 2. (Xem thêm ‘Các bệnh lý phối hợp’ ở dưới.)
- Diễn tiến bệnh – PPP diễn tiến mạn tính với đặc trưng là các đợt cấp và thuyên giảm một phần kéo dài trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. Do các triệu chứng đi kèm, bệnh có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. (Xem thêm ‘Diễn tiến bệnh’ ở dưới.)
- Chẩn đoán – Chẩn đoán PPP thường dựa trên đánh giá lâm sàng. Xét nghiệm KOH (potassium hydroxide) có giá trị trong việc loại trừ nhiễm nấm da nông gây ra các triệu chứng tương tự. Kết quả sinh thiết có thể hỗ trợ chẩn đoán trong trường hợp đánh giá lâm sàng không đưa ra kết luận rõ ràng. (Xem thêm ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
- Chẩn đoán phân biệt – Cần phân biệt PPP với các bệnh lý khác cũng biểu hiện bằng mụn mủ, hồng ban hoặc bong vảy ở bàn tay hoặc bàn chân. Ví dụ như vảy nến mảng lòng bàn tay bàn chân, chàm lòng bàn tay bàn chân cấp tính (chàm tổ đỉa), viêm da liên tục Hallopeau và nấm da dạng mụn nước. (Xem thêm ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)