Hội chứng Pica (ăn vật lạ) trong thai kỳ

TÓM TẮT

Chẩn đoán

Chẩn đoán hội chứng Pica dựa trên báo cáo của bệnh nhân về việc thèm và chủ động tiêu thụ những chất không được định nghĩa là thực phẩm theo văn hóa (ví dụ: đất, sét, tinh bột, đá, giấy). (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Một phương pháp tiếp cận hợp lý để xác định các sản phụ mắc hội chứng Pica là thường xuyên đặt câu hỏi: “Chị có thèm ăn thứ gì không phải là thực phẩm không, ví dụ như đất, sét, sơn hoặc ăn rất nhiều đá?”. Đối với những bệnh nhân có câu trả lời khẳng định, cần xác định rõ mức độ hành vi (ví dụ: chất thèm ăn, lượng tiêu thụ, yếu tố kích thích). (Xem ‘Xác định bệnh nhân mắc hội chứng Pica’ và ‘Xác định mức độ hành vi’ ở dưới.)

Dịch tễ học

Hội chứng Pica xuất hiện ở mọi quần thể. Tỷ lệ mắc bệnh cao hơn ở phụ nữ mang thai và những người đến từ khu vực châu Phi cận Sahara, Đông Nam Hoa Kỳ, tiểu lục địa Ấn Độ và các quần thể Mỹ Latinh. Các rối loạn y khoa liên quan đến Pica bao gồm thiếu sắt, thiếu kẽm, thiếu máu không xác định, bệnh celiac và chạy thận nhân tạo. (Xem ‘Dịch tễ học và diễn tiến trong thai kỳ’ ở dưới.)

Tiên lượng

Hệ lụy của hội chứng Pica tùy thuộc vào loại, số lượng chất tiêu thụ và liệu các chất này có bị nhiễm độc hay không (bảng 1). (Xem ‘Các hệ lụy có thể xảy ra’ ở dưới.)

Đánh giá

Các xét nghiệm cận lâm sàng nên được chỉ định dựa trên những chất bệnh nhân thèm ăn và các triệu chứng đi kèm. Pica có liên quan chặt chẽ với tình trạng thiếu sắt và thiếu máu, do đó cần kiểm tra nồng độ hemoglobin/hematocrit và ferritin. (Xem ‘Đánh giá cận lâm sàng và xử trí các bất thường’ ở dưới.)

Xử trí

Việc xử trí bao gồm bốn thành phần then chốt (xem ‘Xử trí’ ở dưới):

• Thấu hiểu và trấn an: giúp duy trì giao tiếp, xây dựng niềm tin và tạo sự sẵn lòng của bệnh nhân trong việc chấp nhận cũng như tuân thủ phác đồ điều trị.
• Xác định (các) chất đã tiêu thụ.
• Triển khai chiến lược giảm thiểu tác hại bằng cách hạn chế tiếp xúc với chất gây thèm hoặc thay thế bằng một lựa chọn lành mạnh hơn để thỏa mãn cơn thèm. Việc chỉ đơn thuần yêu cầu bệnh nhân ngừng ăn những thứ đó thường không hiệu quả và có thể dẫn đến việc bệnh nhân che giấu hành vi tiếp tục tiêu thụ. Việc chuyển gửi bệnh nhân đến chuyên gia dinh dưỡng có thể mang lại hiệu quả.
• Điều trị đồng thời nguyên nhân gây thèm ăn (ví dụ: thiếu sắt) bất cứ khi nào có thể.