Xử trí loạn nhịp tim cho bác sĩ chăm sóc ban đầu

TÓM TẮT

Định nghĩa – Rối loạn nhịp tim là bất kỳ nhịp tim nào không phải nhịp xoang bình thường với dẫn truyền nhĩ thất (AV) bình thường. Trong nhịp xoang, tần số tim nằm trong giới hạn bình thường, sóng P trên ECG bình thường, dẫn truyền nhĩ thất bình thường và nhịp ổn định. (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)

Tiếp cận rối loạn nhịp tim – Khi bác sĩ chăm sóc ban đầu (PCC) tiếp cận bệnh nhân rối loạn nhịp tim lần đầu, cần trả lời các câu hỏi sau (xem ‘Tiếp cận rối loạn nhịp tim’ ở dưới):

• Rối loạn nhịp có gây ra triệu chứng hoặc có khả năng gây ra triệu chứng không?
• Rối loạn nhịp có gây nguy cơ cho bệnh nhân không? Có cần sốc điện chuyển nhịp cấp cứu không?
• Loại rối loạn nhịp nào đang hiện diện?
• Bệnh nhân có cần nhập viện khẩn cấp không?
• Có cần hội chẩn chuyên khoa không, và nếu có thì mức độ khẩn cấp ra sao?
• Có nên bắt đầu điều trị chống đông và/hoặc các liệu pháp nội khoa khác không?

Chỉ định chuyển đến khoa cấp cứu – Đối với những bệnh nhân có triệu chứng tại phòng khám, chiến lược xử trí sẽ tùy thuộc vào đặc điểm của triệu chứng và loại rối loạn nhịp hiện có. Trong các tình huống lâm sàng sau đây, chúng tôi khuyến cáo chuyển gấp bệnh nhân đến cơ sở có khả năng cấp cứu (xem ‘Bệnh nhân được xác định rối loạn nhịp tim’ ở dưới):

• Ngất hoặc gần ngất ở bệnh nhân có block nhĩ thất độ cao (ví dụ: block nhĩ thất độ II Mobitz II hoặc block nhĩ thất độ III [hoàn toàn]) hoặc nhịp chậm.
• Nhịp phức bộ rộng (ngoại trừ nhịp xoang kèm block nhánh), bao gồm cả nhịp nhanh thất (VT).
• Bệnh nhân chưa xác định được chẩn đoán sau khi thăm khám và làm ECG, nhưng có nghi ngờ về rối loạn nhịp đe dọa tính mạng.
• Bệnh nhân có tiền sử bệnh tim (bao gồm bệnh động mạch vành, bệnh cơ tim hoặc suy tim [HF]) xuất hiện tình trạng ngất, gần ngất và/hoặc ghi nhận có rối loạn nhịp thất.
• Nhịp nhanh trên thất (SVT) kéo dài.
• Rung nhĩ (AF) hoặc cuồng nhĩ với tần số đáp ứng nhanh hoặc chậm.

Thận trọng khi khởi đầu điều trị bằng thuốc – Tất cả các thuốc chống loạn nhịp đều có tiềm năng làm tăng ngoại tâm thu hoặc khởi phát/làm trầm trọng thêm nhịp nhanh thất đơn hình, xoắn đỉnh, rung thất, rối loạn dẫn truyền hoặc nhịp chậm; hiện tượng này được gọi là tác dụng gây loạn nhịp (proarrhythmia) (bảng 3). Chúng tôi đề xuất nên có sự tham gia của chuyên gia (bác sĩ tim mạch hoặc chuyên gia điện sinh lý học) khi cân nhắc khởi đầu điều trị bằng thuốc chống loạn nhịp. (Xem ‘Khởi đầu điều trị’ ở dưới.)

Theo dõi lâm sàng – Vai trò của bác sĩ chăm sóc ban đầu (PCC) trong quản lý dài hạn bệnh nhân rối loạn nhịp tim phụ thuộc vào chẩn đoán và phương pháp điều trị cụ thể. Trong mỗi lần thăm khám định kỳ, tất cả bệnh nhân cần được hỏi về những thay đổi của các triệu chứng liên quan đến tình trạng rối loạn nhịp và hiệu quả điều trị.