TÓM TẮT
Giới thiệu — Quá liều opioid được định nghĩa là tình trạng suy hô hấp do opioid gây ra, khiến bệnh nhân cần được can thiệp để hồi sức. Tỷ lệ quá liều opioid đã gia tăng mạnh mẽ trong giai đoạn 1990 – 2022. Tình trạng quá liều thuốc, chủ yếu do opioid, đang ngày càng phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển. Tại Hoa Kỳ, đây là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu liên quan đến chấn thương kể từ năm 2009 (Xem thêm mục ‘Giới thiệu’ ở dưới).
Giáo dục về quá liều — Chúng tôi thảo luận về nguy cơ quá liều với tất cả bệnh nhân sử dụng opioid hoặc các loại thuốc không kê đơn khác có thể dẫn đến việc dùng opioid ngoài ý muốn. Nhân viên y tế cần làm rõ rằng “quá liều” không nhất thiết là do sử dụng một lượng opioid lớn bất thường, mà là tình trạng suy hô hấp do opioid có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác nhau (Xem thêm mục ‘Giáo dục về quá liều’ ở dưới).
Đối tượng chỉ định — Chúng tôi khuyến cáo nên thực hiện giáo dục và cung cấp naloxone dùng tại nhà cho những bệnh nhân có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào sau đây (Khuyến cáo 2B) (Xem thêm mục ‘Đối tượng chỉ định’ ở dưới):
- Sử dụng thuốc không kê đơn, đặc biệt là:
- Đang điều trị hoặc vừa ngừng điều trị rối loạn sử dụng opioid, bao gồm cả liệu pháp dùng thuốc hoặc liệu pháp hành vi.
- Có nguy cơ giảm khả năng dung nạp do ngừng sử dụng opioid gần đây, bao gồm trường hợp vừa ra tù hoặc vừa kết thúc quá trình cai opioid có giám sát y tế.
- Sử dụng cocaine, methamphetamine hoặc các loại thuốc viên mua ngoài thị trường do nhầm lẫn loại thuốc hoặc do có sự hiện diện của fentanyl sản xuất trái phép.
- Nghi ngờ mắc rối loạn sử dụng opioid (mức độ nhẹ, trung bình hoặc nặng) 36.
- Đang sử dụng opioid theo đơn và có một trong các yếu tố sau:
- Liều opioid kê đơn hàng ngày tương đương $\ge$ 50 mg morphine 36.
- Sử dụng đồng thời các thuốc an thần khác, chẳng hạn như benzodiazepine.
- Có tiền sử rối loạn sử dụng chất.
- Có tiền sử quá liều opioid.
- Có nguy cơ chứng kiến một ca quá liều opioid, nếu quy định pháp luật tại địa phương cho phép (Xem Hệ thống Chính sách Lạm dụng Thuốc kê đơn để biết các bảo hộ pháp lý tại Hoa Kỳ).
Can thiệp dựa vào cộng đồng — Các biện pháp can thiệp nhằm ngăn ngừa quá liều opioid bao gồm giáo dục và cung cấp naloxone dùng tại nhà cho bệnh nhân có nguy cơ, người chăm sóc và các thành viên trong gia đình. Người tham gia được hướng dẫn cách nhận biết các yếu tố nguy cơ, dấu hiệu, triệu chứng của quá liều và cách sử dụng naloxone (Xem thêm mục ‘Giáo dục về quá liều’ và ‘Dạng bào chế’ ở dưới).
Naloxone dùng tại nhà hiện có các dạng bào chế dễ sử dụng như bình xịt mũi hoặc bút tiêm tự động với liều cố định.
Liều dùng thông thường cho người lớn là 0,4 mg khi tiêm tĩnh mạch, tiêm bắp hoặc tiêm dưới da; hoặc nồng độ 3 hoặc 4 mg/0,1 mL khi dùng đường xịt mũi.
Có thể cần tiêm nhắc lại nếu tình trạng suy hô hấp vẫn tiếp diễn hoặc tái diễn trước khi dịch vụ cấp cứu y tế đến nơi.