TÓM TẮT
- Tổng quan – Sùi mào gà (Condylomata acuminata – CA), hay còn gọi là mụn cóc vùng sinh dục và hậu môn, là biểu hiện của tình trạng nhiễm human papillomavirus (HPV) vùng sinh dục và hậu môn (hình 1A-H). Bệnh hầu hết lây truyền qua hoạt động tình dục. (Xem “Sùi mào gà (mụn cóc sinh dục) ở người trưởng thành: Dịch tễ học, cơ chế bệnh sinh, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”).
- Tư vấn cho bệnh nhân – Việc chẩn đoán sùi mào gà có thể gây ra những tác động tiêu cực về tâm lý và xã hội. Bệnh nhân sẽ nhận được nhiều lợi ích nếu được hướng dẫn kỹ về nhiễm HPV và bệnh sùi mào gà. Bác sĩ lâm sàng nên cung cấp các nguồn hỗ trợ tâm lý khi cần thiết. (Xem ‘Tư vấn cho bệnh nhân’ ở dưới).
- Chỉ định điều trị – Mặc dù sùi mào gà có thể tự thoái triển, nhưng quá trình này thường kéo dài nhiều tháng và không thể dự đoán trước. Do đó, nên đề xuất điều trị cho tất cả bệnh nhân. Hầu hết bệnh nhân đều lựa chọn can thiệp điều trị. (Xem ‘Chỉ định điều trị’ ở dưới).
- Lựa chọn điều trị ban đầu – Không có một phương pháp duy nhất nào là tối ưu nhất cho mọi trường hợp điều trị mụn cóc vùng sinh dục và hậu môn. Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được cá thể hóa, dựa trên các yếu tố như mức độ lan rộng của bệnh, nguyện vọng của bệnh nhân, chi phí, tác dụng phụ và khả năng tiếp cận điều trị. Các lựa chọn điều trị chính cho sùi mào gà có thể chia thành liệu pháp bệnh nhân tự thực hiện và liệu pháp do bác sĩ thực hiện (xem ‘Các lựa chọn điều trị’ và ‘Lựa chọn điều trị’ ở dưới):
Liệu pháp bệnh nhân tự thực hiện – Đối với nhóm này, chúng tôi khuyến cáo sử dụng imiquimod, podophyllotoxin hoặc sinecatechins (Khuyến cáo 1A). Bệnh nhân chọn phương pháp tự điều trị cần có khả năng xác định và tiếp cận được tất cả các tổn thương mụn cóc, đồng thời sẵn lòng tuân thủ điều trị trong nhiều tuần hoặc lâu hơn. (Xem ‘Lựa chọn điều trị’ và ‘Các liệu pháp hàng một do bệnh nhân áp dụng’ ở dưới).
Liệu pháp do bác sĩ thực hiện – Các liệu pháp bước một do bác sĩ thực hiện bao gồm áp lạnh, acid trichloroacetic, phẫu thuật cắt bỏ, đốt điện và laser CO2. Chúng tôi khuyến cáo không sử dụng nhựa podophyllin để điều trị mụn cóc vùng sinh dục và hậu môn vì hiện nay đã có những liệu pháp an toàn và hiệu quả hơn (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Lựa chọn điều trị’ và ‘Các liệu pháp hàng một do bác sĩ lâm sàng áp dụng’ ở dưới).
- Thất bại trong điều trị ban đầu – Những bệnh nhân không đáp ứng với liệu pháp bước một có thể cân nhắc chuyển sang một phương pháp điều trị bước một khác hoặc phối hợp nhiều liệu pháp. Một lựa chọn phổ biến trong điều trị phối hợp là sử dụng thuốc điều trị tại chỗ (do bệnh nhân tự thực hiện) trong khoảng thời gian giữa các buổi can thiệp của bác sĩ. (Xem ‘Liệu pháp hàng hai’ ở dưới).
- Dự phòng – Hoạt động tình dục là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến sùi mào gà. Tiêm vaccine HPV có thể giúp dự phòng tình trạng mắc sùi mào gà. (Xem ‘Phòng ngừa’ ở dưới và “Tiêm chủng virus Human papillomavirus”).