Chứng mồ hôi màu

TÓM TẮT

Tổng quan – Chứng tăng tiết mồ hôi màu (Chromhidrosis) là một rối loạn hiếm gặp, đặc trưng bởi việc bài tiết mồ hôi có màu từ các tuyến mồ hôi apocrine hoặc eccrine. Trong đó, tăng tiết mồ hôi màu apocrine là thể thường gặp nhất. (Xem thêm mục ‘Chứng tăng sắc tố mồ hôi’ ở dưới.)

Nguyên nhân – Giả tăng tiết mồ hôi màu (Pseudochromhidrosis) xảy ra phổ biến hơn so với tăng tiết mồ hôi màu thực thụ. Trong giả tăng tiết mồ hôi màu, mồ hôi chỉ đổi màu sau khi bài tiết ra khỏi tuyến mồ hôi thông qua tiếp xúc với thuốc nhuộm, hóa chất hoặc các vi sinh vật tạo màu trên da. (Xem thêm mục ‘Chứng giả tăng sắc tố mồ hôi’ ở dưới.)

Tăng tiết mồ hôi màu apocrine thường là hệ quả của việc bài tiết các hạt lipofuscin từ tuyến apocrine cùng với mồ hôi. Tăng tiết mồ hôi màu eccrine có nhiều nguyên nhân khác nhau, ví dụ như sự bài tiết hạt lipofuscin từ tuyến eccrine, tiếp xúc với các thuốc hoặc kim loại nặng gây đổi màu mồ hôi, và tình trạng tăng bilirubin máu. (Xem thêm mục ‘Căn nguyên’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng – Bệnh nhân tăng tiết mồ hôi màu thường xuất hiện mồ hôi màu đen, nâu, xanh dương, xanh lá cây hoặc vàng, có thể gây lem màu lên quần áo hoặc da. Tăng tiết mồ hôi màu apocrine thường khu trú ở nách, nhưng cũng có thể xảy ra ở vùng hậu môn sinh dục, quầng vú và mặt. Tăng tiết mồ hôi màu eccrine phổ biến nhất ở lòng bàn tay và bàn chân, nhưng cũng có thể xuất hiện ở các vùng khác trên cơ thể. (Xem thêm mục ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Giả tăng tiết mồ hôi màu có thể biểu hiện nhiều màu sắc tùy thuộc vào nguyên nhân. Một biểu hiện thường gặp là quần áo đổi màu vàng nhạt do mồ hôi tiếp xúc với thành phần nhôm trong các sản phẩm khử mồ hôi. (Xem thêm mục ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán – Việc chẩn đoán tăng tiết mồ hôi màu và giả tăng tiết mồ hôi màu thường dựa trên khai thác tiền sử, thăm khám lâm sàng và sử dụng chọn lọc các công cụ chẩn đoán như đèn Wood và nuôi cấy vi sinh (sơ đồ 1). Các xét nghiệm cận lâm sàng bổ sung có thể hữu ích để loại trừ các bệnh lý nền. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Điều trị – Dữ liệu về điều trị tăng tiết mồ hôi màu và giả tăng tiết mồ hôi màu hiện còn hạn chế. Đối với bệnh nhân tăng tiết mồ hôi màu apocrine, chúng tôi đề xuất sử dụng capsaicin bôi tại chỗ như lựa chọn điều trị ban đầu (Khuyến cáo 2C). Tiêm botulinum toxin vào vùng tổn thương là một phương pháp điều trị thay thế. (Xem thêm mục ‘Điều trị’ ở dưới.)

Những bệnh nhân có nguyên nhân gây bệnh xác định (ví dụ: do vi khuẩn tạo màu) có thể thuyên giảm triệu chứng sau khi loại bỏ yếu tố kích thích, ngừng tiếp xúc hoặc điều trị dứt điểm bệnh lý liên quan. (Xem thêm mục ‘Điều trị’ ở dưới.)