Can thiệp tâm lý xã hội đối với bệnh tâm thần phân liệt ở trẻ em và thanh thiếu niên

TÓM TẮT

Giới thiệu: Tâm thần phân liệt ở trẻ em và thanh thiếu niên là một hội chứng bao gồm các triệu chứng dương tính và âm tính của loạn thần, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và chức năng nhận thức. Căn nguyên của hội chứng này hiện chưa được hiểu rõ, tuy nhiên việc chẩn đoán và điều trị sớm đóng vai trò then chốt nhằm hạn chế tỷ lệ bệnh tật và biến chứng của rối loạn này. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Thuốc chống loạn thần là nền tảng trong điều trị tâm thần phân liệt ở thanh thiếu niên, phối hợp cùng các biện pháp can thiệp tâm lý xã hội.

Các can thiệp tâm lý xã hội: Đây là những biện pháp bổ trợ quan trọng cho điều trị bằng thuốc chống loạn thần ở trẻ em và thanh thiếu niên mắc tâm thần phân liệt, mặc dù hiện còn ít các nghiên cứu trong thử nghiệm lâm sàng. (Xem thêm ‘Các can thiệp tâm lý xã hội’ ở dưới.)

Giáo dục tâm lý: Cung cấp cho trẻ em, cha mẹ hoặc người chăm sóc các thông tin về bệnh lý, thuốc điều trị và các biện pháp can thiệp khác. (Xem thêm ‘Giáo dục tâm lý’ ở dưới.)

Trị liệu cá nhân và gia đình: Nội dung trị liệu cá nhân và/hoặc gia đình cho trẻ em và thanh thiếu niên mắc tâm thần phân liệt rất đa dạng, nhưng thường bao gồm sự kết hợp giữa giáo dục, hỗ trợ và/hoặc các nguyên lý của liệu pháp giải quyết vấn đề hoặc liệu pháp nhận thức – hành vi. (Xem thêm ‘Trị liệu cá nhân và gia đình’ ở dưới.)

Huấn luyện kỹ năng: Huấn luyện các kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng xã hội phù hợp với lứa tuổi là những thành phần quan trọng trong điều trị tâm lý xã hội cho trẻ em. Các can thiệp này nhằm ngăn ngừa sự suy giảm chức năng nghề nghiệp và tương tác liên cá nhân. (Xem thêm ‘Huấn luyện kỹ năng’ ở dưới.)

Trường trị liệu: Được áp dụng để giáo dục những trẻ gặp khó khăn trong việc tiếp cận chương trình học tại các trường phổ thông do mắc bệnh tâm thần hoặc các tình trạng tâm lý, hành vi, cảm xúc khác. (Xem thêm ‘Trường trị liệu’ ở dưới.)

Tăng cường và phục hồi nhận thức: Liệu pháp phục hồi nhận thức bao gồm các bài tập trên máy tính nhằm làm chậm quá trình suy giảm khả năng chú ý, trí nhớ, ngôn ngữ và chức năng điều hành. Ngoài ra, các buổi nhóm nhận thức xã hội giúp trẻ học tập thông qua trải nghiệm và tương tác liên cá nhân. (Xem thêm ‘Tăng cường/phục hồi nhận thức’ ở dưới.)

Nguy cơ lâm sàng cao mắc loạn thần: Các can thiệp tâm lý xã hội phối hợp với quản lý dược lý đã được thử nghiệm về khả năng ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự khởi phát của các rối loạn loạn thần ở trẻ em có nguy cơ lâm sàng cao (hoặc “nguy cơ cực cao”). (Xem thêm ‘Đối với nhóm nguy cơ lâm sàng cao’ ở dưới.)