Ám ảnh sợ cụ thể ở người lớn: Tổng quan điều trị

TÓM TẮT

Ám ảnh sợ đặc hiệu – Là một rối loạn lo âu đặc trưng bởi nỗi sợ có ý nghĩa lâm sàng đối với một đối tượng hoặc tình huống cụ thể, thường dẫn đến các hành vi né tránh. Ám ảnh sợ đặc hiệu nằm trong số những rối loạn tâm thần phổ biến nhất và có thể gây suy giảm chức năng nghiêm trọng; tuy nhiên, đây cũng là một trong những loại rối loạn có khả năng điều trị hiệu quả nhất (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới).

Quyết định xử trí ban đầu – Chúng tôi áp dụng mô hình ra quyết định chia sẻ với bệnh nhân khi lập kế hoạch điều trị, bao gồm cả việc xác định có can thiệp điều trị hay không. Trong những trường hợp ám ảnh sợ đặc hiệu gây ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày (ví dụ: công việc, quan hệ giao tiếp), chúng tôi khuyến khích điều trị. Nếu mức độ ảnh hưởng ít sâu rộng hơn hoặc tác nhân gây sợ hãi hiếm khi gặp phải, quyết định sẽ dựa trên nguyện vọng của từng cá nhân (Xem ‘Quyết định xử trí ban đầu’ ở dưới).

Các rối loạn đồng mắc – Chúng tôi ưu tiên điều trị các rối loạn lo âu đồng mắc như rối loạn lo âu lan tỏa, rối loạn hoảng sợ hoặc các rối loạn đồng mắc khác (ví dụ: rối loạn khí sắc) nếu chúng gây ra nhiều phiền muộn/suy giảm chức năng nhất hoặc được bệnh nhân xác định là mối quan tâm chính. Các triệu chứng hiện tại có thể xuất phát từ các rối loạn đồng mắc; khi những rối loạn này được điều trị thành công, các triệu chứng hiện tại và chất lượng cuộc sống tổng thể có thể được cải thiện (Xem ‘Xử trí các rối loạn lo âu đồng mắc’ ở dưới).

Liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) là điều trị ban đầu – Đối với hầu hết bệnh nhân mới chẩn đoán ám ảnh sợ đặc hiệu, chúng tôi đề xuất lựa chọn hàng đầu là CBT bao gồm liệu pháp tiếp xúc, thay vì các hình thức trị liệu tâm lý khác hoặc điều trị bằng thuốc (Khuyến cáo 2C). Mặc dù còn thiếu các nghiên cứu so sánh, CBT kết hợp tiếp xúc cho thấy hiệu quả cao ở hầu hết bệnh nhân (Xem ‘Liệu pháp nhận thức – hành vi kết hợp tiếp xúc: Lựa chọn hàng đầu cho hầu hết bệnh nhân’ ở dưới).

Benzodiazepine là lựa chọn điều trị ban đầu thay thế – Đối với những cá nhân không có điều kiện tiếp cận CBT kết hợp tiếp xúc, không dung nạp, từ chối điều trị, hoặc trong trường hợp tác nhân gây sợ hãi hiếm khi gặp phải và không thể tránh khỏi, chúng tôi đề xuất điều trị bằng benzodiazepine tác dụng ngắn (ví dụ: lorazepam) so với các thuốc khác (Khuyến cáo 2C).

Chúng tôi hạn chế kê đơn benzodiazepine cho bệnh nhân có tiền sử rối loạn sử dụng chất và thông báo cho tất cả bệnh nhân rằng benzodiazepine có thể cản trở việc thực hiện liệu pháp tiếp xúc và làm trầm trọng thêm tình trạng lo âu trong những lần tiếp xúc với tình huống gây sợ hãi trong tương lai (Xem ‘Benzodiazepine là lựa chọn điều trị ban đầu thay thế’ ở dưới).