TÓM TẮT
Các chất cấm
Các bác sĩ lâm sàng chăm sóc vận động viên thi đấu cần nắm rõ các quy định về doping, đặc biệt khi một số thuốc cấm có thể được chỉ định cho mục đích điều trị (ví dụ: thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế 5-alpha-reductase). Cơ quan Phòng chống Doping Thế giới (WADA) duy trì danh mục các chất bị cấm, bao gồm các chất kích thích, ma túy (ví dụ: opioid, cannabinoid), thuốc beta-agonist, thuốc lợi tiểu và một số loại thuốc kê đơn khác. Danh mục này có thể được tra cứu tại website của WADA. Nội dung danh mục được cập nhật hàng năm, do đó, các bác sĩ y học thể thao, vận động viên chuyên nghiệp và những người trực tiếp chăm sóc vận động viên cần thường xuyên cập nhật thông tin này. (Xem thêm “Các thuốc tăng cường hiệu suất không chứa hormone và các chất, phương pháp cấm khác trong thể thao”.)
Các loại thực phẩm bổ sung không phải là thuốc
Nhiều loại chất tăng cường hiệu suất không chứa hormone (không bao gồm thuốc điều trị) được sử dụng bởi các vận động viên nghiệp dư và chuyên nghiệp, bao gồm các chất kích thích, thực phẩm bổ sung dinh dưỡng và đồ uống tăng lực. Các thực phẩm bổ sung dinh dưỡng phổ biến nhằm mục đích cải thiện hiệu suất bao gồm:
- Creatine
- Protein và các axit amin
- Chất chống oxy hóa
- Beta-alanine
- Carnosine
- Carnitine
- Hydroxymethyl butyrate
Chi tiết về từng loại thực phẩm bổ sung được thảo luận trong nội dung văn bản. Các nghiên cứu có đối chứng về lợi ích giả định của những chất này thường còn hạn chế, tuy nhiên các bằng chứng liên quan đã được xem xét ở trên. Hiện nay, các hiệu ứng cộng gộp, tương tác và tác động tiềm tàng gây hại khi vận động viên kết hợp nhiều loại thực phẩm bổ sung tăng cường hiệu suất vẫn chưa được hiểu rõ. Với nhiều chất, lợi ích mang lại chưa được chứng minh hoặc không đáng kể. (Xem thêm mục ‘Chất kích thích’, ‘Creatine’ và ‘Thực phẩm bổ sung dinh dưỡng’ ở dưới.)
Kiểm soát chất lượng kém
Trên toàn thế giới, việc kiểm soát chất lượng các chất tăng cường hiệu suất nhìn chung còn yếu, cùng với các quy định về sản xuất và tiếp thị lỏng lẻo, gây khó khăn cho vận động viên trong việc xác định sản phẩm nào an toàn, hiệu quả và hợp pháp. Thực phẩm bổ sung đôi khi là nguyên nhân dẫn đến các vi phạm doping do tạp nhiễm vô ý hoặc do cố tình thêm các hoạt chất không ghi trên nhãn. Các sản phẩm bổ sung đơn thành phần hoặc đa thành phần thường không được kiểm tra tạp nhiễm hoặc kiểm chứng độ chính xác của nhãn mác, và thường chứa các chất không được liệt kê.
Một số tổ chức phòng chống doping quốc gia đã xây dựng trang web cung cấp thông tin về thuốc và thực phẩm bổ sung cho vận động viên và các đối tượng liên quan. Các đơn vị thực hiện kiểm nghiệm thực phẩm bổ sung để đảm bảo thành phần bao gồm: