Bệnh não sơ sinh: Điều trị và tiên lượng

TÓM TẮT

Chăm sóc hỗ trợ – Trẻ sơ sinh có bệnh não sơ sinh mức độ trung bình và nặng cần được chăm sóc tại đơn vị hồi sức tích cực sơ sinh (NICU). Các khía cạnh chính trong chăm sóc hỗ trợ bao gồm (xem ‘Quản lý hỗ trợ’ ở dưới và “Ngạt chu sinh ở trẻ sinh đủ tháng và trẻ sinh non muộn”, phần ‘Chăm sóc hỗ trợ dựa trên hệ cơ quan’):

• Duy trì thông khí đầy đủ; tránh tình trạng thiếu oxy máu, tăng oxy máu và toan hô hấp (xem “Tổng quan về thông khí cơ học ở trẻ sơ sinh”)
• Duy trì tưới máu đầy đủ; tránh tụt huyết áp hoặc tăng huyết áp (xem “Sốc sơ sinh: Xử trí”)
• Duy trì cân bằng dịch, điện giải, thăng bằng kiềm toan và đường huyết; cung cấp dinh dưỡng đầy đủ (xem “Liệu pháp dịch và điện giải ở trẻ sơ sinh” và “Xử trí và kết cục của hạ đường huyết sơ sinh”)
• Kiểm soát co giật (xem “Điều trị co giật sơ sinh”)
• Hội chẩn chuyên gia chuyển hóa/di truyền nếu nghi ngờ có rối loạn chuyển hóa (xem “Cấp cứu chuyển hóa trong nghi ngờ sai sót chuyển hóa bẩm sinh: Biểu hiện, đánh giá và xử trí” và “Sai sót chuyển hóa bẩm sinh: Xác định rối loạn cụ thể”)

Hạ thân nhiệt điều trị – Đối với trẻ sinh đủ tháng hoặc trẻ sinh non muộn có bệnh não sơ sinh mức độ trung bình đến nặng (bảng 2) trong vòng 6 giờ đầu sau sinh, chúng tôi khuyến cáo thực hiện hạ thân nhiệt điều trị (bảng 1) (Khuyến cáo 1B). Hạ thân nhiệt điều trị có thể được thực hiện bằng phương pháp làm mát vùng đầu hoặc toàn thân, mục tiêu duy trì nhiệt độ trung tâm (trực tràng) từ 33 đến 35°C trong 72 giờ. Khuyến cáo này áp dụng cho các trung tâm có kinh nghiệm tại các quốc gia thu nhập cao và có thể không áp dụng cho các quốc gia thu nhập thấp hoặc trung bình nơi lợi ích chưa được xác định rõ ràng. (Xem ‘Hạ thân nhiệt điều trị’ ở dưới.)

Trường hợp không có chỉ định hạ thân nhiệt – Đối với trẻ sơ sinh có bệnh não sơ sinh không có chỉ định hạ thân nhiệt điều trị, việc theo dõi sát nhiệt độ trung tâm, duy trì thân nhiệt bình thường và tuyệt đối tránh tăng thân nhiệt là hợp lý. Tuy nhiên, việc duy trì thân nhiệt bình thường có cải thiện kết cục trong trường hợp này hay không vẫn chưa được chứng minh. (Xem ‘Trẻ sơ sinh không có chỉ định hạ thân nhiệt’ ở dưới.)

Tiên lượng – Đa số trẻ có bệnh não mức độ nhẹ phát triển bình thường, trong khi trẻ có bệnh não mức độ trung bình đến nặng có nguy cơ cao gặp các di chứng thần kinh lâu dài. Những bất thường nghiêm trọng trên MRI não thường đi kèm với các bất thường rõ rệt trên điện não đồ (EEG) và suy giảm phát triển thần kinh nặng hơn. Di chứng thần kinh vĩnh viễn có thể ở mức độ nhẹ, chẳng hạn như khó khăn trong học tập hoặc rối loạn tăng động giảm chú ý, hoặc nặng hơn như bại não, suy giảm thị lực, rối loạn nhận thức và phát triển nghiêm trọng. (Xem ‘Tiên lượng’ ở dưới.)