Tránh thai trong tử cung: Các loại dụng cụ, đặc điểm và các điểm cần tư vấn

TÓM TẮT

• Các loại dụng cụ tử cung và tỷ lệ sử dụng – Có hai nhóm dụng cụ tử cung (IUD) phổ biến là loại chứa đồng và loại giải phóng levonorgestrel (LNG), với nhiều dạng chế phẩm khác nhau. Trên toàn cầu, trung bình 23% người sử dụng biện pháp tránh thai báo cáo sử dụng IUD, khiến đây trở thành phương pháp tránh thai có thể đảo ngược được sử dụng nhiều nhất thế giới. Ưu điểm của IUD bao gồm hiệu quả cao và ít gây phiền toái cho người dùng (hình 1), dẫn đến tỷ lệ hài lòng của người dùng ở mức cao. (Xem thêm ‘Tư vấn (cho tất cả các loại IUD)’ ở dưới.)

• Cơ chế tác dụng – Mặc dù IUD có khả năng hoạt động thông qua nhiều cơ chế (bảng 1), nhưng cơ chế chính là ngăn chặn sự thụ tinh thông qua hiệu ứng vật thể lạ do khung IUD tạo ra và những thay đổi tại chỗ do thuốc giải phóng. Ngoài ra, LNG-IUD còn làm dày chất nhầy cổ tử cung. (Xem thêm ‘Cơ chế tác dụng’ ở dưới.)

• IUD chứa đồng – Các loại IUD chứa đồng bao gồm loại 380 mm² (hình 1) và 175 mm² (hình 2). Mỗi loại đều có dạng chữ T với dây đồng quấn quanh thân dọc và các vòng đồng ở hai nhánh ngang. IUD đồng 380 mm² có thể dùng làm biện pháp tránh thai khẩn cấp, trong khi IUD đồng 175 mm² không được chỉ định cho mục đích này. (Xem thêm ‘IUD chứa đồng’ ở dưới.)

• Hiệu quả – IUD đồng 380 mm² có hiệu quả ngừa thai >99% (tức là xác suất mang thai dưới 1%) (bảng 2). Loại IUD đồng 175 mm² mới hơn có tỷ lệ hiệu quả ban đầu được ghi nhận từ 98% đến 99%. Tỷ lệ thất bại (tức là mang thai) với IUD chứa đồng cao hơn một chút so với IUD giải phóng progestin. (Xem thêm ‘Hiệu quả’ ở dưới.)

• Thời gian sử dụng – IUD đồng 380 mm² được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt sử dụng trong 10 năm. Một số bệnh nhân có thể hưởng lợi từ việc kéo dài thời gian sử dụng. Hiện chưa có dữ liệu hỗ trợ việc sử dụng IUD đồng 175 mm² quá thời hạn phê duyệt là 3 năm. (Xem thêm ‘Thời gian sử dụng thông thường và kéo dài’ ở dưới.)

• Ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt – IUD chứa đồng có thể khiến kinh nguyệt ra nhiều hơn, kéo dài hơn hoặc đau hơn, đặc biệt là trong vài chu kỳ đầu sau khi đặt. Những thay đổi về triệu chứng kinh nguyệt này thường cải thiện theo thời gian và thường không khiến bệnh nhân phải tháo IUD. (Xem thêm ‘IUD chứa đồng’ ở dưới.)

• IUD giải phóng Levonorgestrel (LNG-IUD) – Các loại IUD giải phóng LNG được phân loại theo tổng hàm lượng progestin của thiết bị, bao gồm: LNG-IUD 52 mg (tên thương mại Mirena và Liletta), IUD 19,5 mg (tên thương mại Kyleena), hoặc IUD 13,5 mg (tên thương mại Skyla). Tác dụng của progestin trong IUD giải phóng hormone chủ yếu tập trung tại lớp nội mạc tử cung. (Xem thêm ‘Thiết bị và đặc điểm’ ở dưới.)

• Hiệu quả – Tất cả các loại LNG-IUD đều có hiệu quả ngừa thai ≥99% (tức là tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn <1%) (bảng 2). (Xem thêm ‘Hiệu quả’ ở dưới.)

• Thời gian sử dụng – Loại LNG-IUD 52 mg được phê duyệt sử dụng lên đến 8 năm, mặc dù một số dữ liệu hạn chế cho thấy có thể sử dụng đến 10 năm ở một số bệnh nhân chọn lọc. Loại LNG 19,5 mg và 13,5 mg có liều LNG thấp hơn và được phê duyệt sử dụng lần lượt trong 5 năm và 3 năm; không nên sử dụng các thiết bị này quá thời hạn đã phê duyệt. (Xem thêm ‘Kéo dài thời gian sử dụng LNG-IUD 52 mg’ ở dưới.)

• Ảnh hưởng đến kinh nguyệt và các lợi ích liên quan – Các lợi ích ngoài tránh thai của LNG-IUD bao gồm giảm tình trạng cường kinh, thiếu máu, thống kinh, đau do lạc nội mạc tử cung và tăng sinh nội mạc tử cung. Hiệu quả thay đổi tùy theo loại thiết bị. (Xem thêm ‘Lợi ích ngoài tránh thai’ ở dưới.)

• Các loại IUD khác – Có nhiều loại IUD khác nhau hiện có trên toàn cầu, bao gồm các loại IUD trơ và IUD không khung. (Xem thêm ‘Các loại IUD khác’ ở dưới.)