TÓM TẮT
-
Thay đổi sinh lý
Ở nữ giới, trải nghiệm tình dục ở tuổi xế chiều bị chi phối cơ bản bởi những thay đổi về sinh lý và tâm lý trong giai đoạn mãn kinh. Các thay đổi đi kèm về chức năng tình dục bao gồm sự suy giảm ham muốn, khả năng đáp ứng tình dục, mức độ thoải mái và tần suất quan hệ. Việc giảm sản xuất testosterone ở phụ nữ tiền mãn kinh cũng có thể dẫn đến mất ham muốn, giảm độ nhạy cảm xúc giác và mệt mỏi. (Xem thêm ‘Thay đổi sinh lý ở nữ giới’ ở dưới.)
Nhiều nam giới gặp tình trạng suy giảm sản xuất testosterone cùng với sự sụt giảm tương ứng về ham muốn tình dục, khả năng cương dương và tần suất xuất tinh khi tuổi cao. (Xem thêm ‘Thay đổi sinh lý ở nam giới’ ở dưới.)
-
Các yếu tố ảnh hưởng
Đa số nam và nữ trên 60 tuổi cho biết trong các cuộc khảo sát rằng họ quan hệ tình dục ít nhất một lần mỗi tháng. Yếu tố dự báo có ảnh hưởng nhất đến hoạt động tình dục dường như là sức khỏe thể chất ở nam giới cao tuổi và chất lượng mối quan hệ ở nữ giới cao tuổi. (Xem thêm ‘Thay đổi chức năng tình dục theo tuổi tác’ ở dưới.)
-
Rối loạn chức năng tình dục
Rối loạn chức năng tình dục ở tuổi già rất phổ biến. Nguyên nhân thường đa yếu tố, bao gồm sự kết hợp của các tác động thể chất từ bệnh lý nội khoa, tác dụng của thuốc, các rối loạn tâm thần đồng mắc và các tác nhân gây stress tâm lý xã hội như mất bạn đời hoặc các mối quan hệ thân thiết khác. (Xem thêm ‘Rối loạn chức năng tình dục ở tuổi già’ ở dưới.)
-
Các rối loạn tình dục
Các rối loạn tình dục thường gặp ở nam giới cao tuổi bao gồm rối loạn cương dương và xuất tinh muộn. Ở nữ giới, các rối loạn bao gồm rối loạn ham muốn/kích thích tình dục, rối loạn cực khoái và rối loạn đau/thâm nhập vùng sinh dục – chậu. (Xem thêm ‘Rối loạn tình dục ở nam giới’ và ‘Rối loạn tình dục ở nữ giới’ ở dưới.)
-
Đánh giá
Thăm khám trạng thái tình dục có thể xác định sự hiện diện và mức độ của các thay đổi bất thường trong chức năng tình dục qua các giai đoạn của chu kỳ đáp ứng tình dục. Quá trình thăm khám bao gồm tìm hiểu về chức năng tình dục hiện tại, các trải nghiệm tình dục trước đây, thái độ đối với tình dục và tình trạng của mối quan hệ hiện tại. (Xem thêm ‘Đánh giá’ ở dưới.)
-
Xử trí
Xử trí rối loạn chức năng tình dục ở người cao tuổi có thể bao gồm trấn an, giáo dục, liệu pháp tình dục và/hoặc dùng thuốc. Bệnh nhân cần được hướng dẫn về các quá trình lão hóa bình thường và các can thiệp khả thi cho những nguyên nhân gây rối loạn có thể điều trị được. Các biện pháp can thiệp cho những rối loạn cụ thể không khác biệt đáng kể so với các phương pháp dùng cho người trẻ, nhưng cần cân nhắc các yếu tố đặc thù ở bệnh nhân cao tuổi (ví dụ: đau/khó chịu, các vấn đề về mối quan hệ, các bệnh lý nội khoa mạn tính). (Xem thêm ‘Xử trí’ ở dưới.)