Đa bệnh lý mạn tính

TÓM TẮT

Thuật ngữ và tác động – Đa bệnh lý (multimorbidity), là sự cùng tồn tại của hai hoặc nhiều bệnh lý nội khoa hoặc tâm thần, xuất hiện ở bệnh nhân mọi lứa tuổi và ngày càng phổ biến hơn khi tuổi cao. “Nhiều bệnh lý mạn tính” là một thuật ngữ có ý nghĩa tương đương. Bệnh nhân mắc các tình trạng này thường có tiên lượng sức khỏe kém và chi phí chăm sóc y tế tăng cao. (Xem thêm ‘Thuật ngữ’ và ‘Tác động’ ở dưới.)

Thách thức trong chăm sóc bệnh nhân – Việc quản lý bệnh nhân đa bệnh lý đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm:

• Thiếu hụt các hướng dẫn điều trị áp dụng được cho những bệnh nhân có bệnh lý phức tạp này.
• Xuất hiện các khuyến nghị mâu thuẫn khi cố gắng áp dụng các hướng dẫn vốn được xây dựng cho từng bệnh lý đơn lẻ.
• Ưu tiên điều trị của bệnh nhân thường xuyên thay đổi hoặc chồng chéo giữa các bệnh lý cần giải quyết.
• Các rủi ro liên quan đến tình trạng đa dược (polypharmacy).
• Thiếu bằng chứng về phương pháp điều trị tối ưu cho bệnh nhân đa bệnh lý (xem ‘Thách thức trong chăm sóc bệnh nhân’ ở dưới).

Hướng dẫn từ các nhóm chuyên gia – Các nhóm chuyên gia đã xây dựng các nguyên tắc và hướng dẫn chăm sóc cho nhóm bệnh nhân này, tập trung vào việc thấu hiểu nguyện vọng của bệnh nhân và cùng ra quyết định trong điều trị (shared decision-making). (Xem thêm ‘Tiếp cận tổng thể từ hướng dẫn của nhóm chuyên gia’ ở dưới.)

Tiếp cận của chúng tôi – Các nguyên tắc then chốt trong chăm sóc bệnh nhân mắc nhiều bệnh mạn tính bao gồm (xem ‘Tiếp cận bệnh nhân đa bệnh lý’ ở dưới):

• Chú trọng tìm hiểu mục tiêu điều trị và những ưu tiên về chăm sóc sức khỏe của bệnh nhân. (Xem ‘Xác định mục tiêu và ưu tiên của bệnh nhân’ ở dưới.)
• Tăng cường trao đổi thông tin giữa các bác sĩ điều trị, các cơ sở y tế và người chăm sóc tham gia vào quá trình điều trị của bệnh nhân. (Xem ‘Phối hợp chăm sóc’ ở dưới.)
• Nhận diện các nguy cơ gây hại tiềm tàng liên quan đến các can thiệp y khoa. (Xem ‘Ít hơn có thể là tốt hơn’ ở dưới.)
• Tối thiểu hóa liều dùng và đơn giản hóa phác đồ thuốc. (Xem ‘Các lưu ý về thuốc’ ở dưới.)
• Nhận diện và giải quyết các vấn đề về lối sống và tâm lý xã hội vốn có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cũng như đáp ứng điều trị của bệnh nhân. (Xem ‘Nhận diện và giải quyết các vấn đề ảnh hưởng đến nhiều bệnh lý’ ở dưới.)

Bệnh nhân đái tháo đường hoặc tăng huyết áp – Sự hiện diện của các bệnh đồng mắc thường đòi hỏi phải điều chỉnh kế hoạch điều trị cho từng bệnh lý cụ thể, ví dụ như trong bệnh đái tháo đường hoặc tăng huyết áp. (Xem ‘Các lưu ý cụ thể cho từng bệnh lý thường gặp’ ở dưới.)