TÓM TẮT
Đánh giá – Bệnh nhân có vết rách da đầu cần được đánh giá cẩn thận để xác định xem có các tổn thương đe dọa tính mạng hay không; tìm hiểu các yếu tố bệnh sử làm tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng và các biến chứng sau khi đóng vết thương; đồng thời đánh giá đặc điểm vết thương bao gồm: phạm vi, mức độ nhiễm bẩn, sự hiện diện của dị vật, và các khuyết hổng xương có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy. (Xem mục ‘Đánh giá’ ở dưới.)
Chuẩn bị vết thương
- Vết rách da đầu thường gây chảy máu nhiều và có thể dẫn đến mất máu đáng kể. Việc ép trực tiếp trong khoảng 15 phút, có hoặc không kết hợp tiêm tại chỗ lidocaine với epinephrine, thường mang lại hiệu quả cầm máu đủ tốt.
- Nếu các phương pháp trên thất bại, có thể lộn mép vết thương bằng tay, bằng kẹp cầm máu hoặc móc da, sau đó nhanh chóng đóng vết thương bằng các mũi khâu rời đơn giản. Trong trường hợp này, khâu chỉ giúp đóng kín vết thương theo chu vi, do đó kiểm soát chảy máu tốt hơn so với việc đóng không theo chu vi bằng ghim bấm. (Xem mục ‘Chuẩn bị’ ở dưới.)
- Gây tê tại chỗ thường cung cấp hiệu quả giảm đau đầy đủ để xử trí các vết rách da đầu đơn giản ở cả trẻ em và người lớn.
- Rửa vết thương bằng nước muối sinh lý hoặc nước máy (nếu nguồn nước địa phương đảm bảo vệ sinh) đối với hầu hết các vết thương sạch.
- Việc tỉa tóc thường là cần thiết để đánh giá chính xác phạm vi và độ sâu của vết rách. Cần tránh cạo tóc vì có thể làm tăng lượng mảnh vụn trong vết thương. Tóc cũng có thể được vuốt phẳng bằng petrolatum, nước hoặc thuốc mỡ povidone-iodine để dễ quan sát vết thương hơn.
Đóng vết thương thì đầu – Các vết rách da đầu xuyên qua lớp hạ bì cần được đóng thì đầu. Những vết thương có dấu hiệu viêm rõ rệt (đỏ, nóng, sưng, chảy mủ) không được đóng thì đầu. (Xem mục ‘Chỉ định đóng thì đầu’ và ‘Chống chỉ định và thận trọng’ ở dưới.)
- Chúng tôi đề xuất đóng da các vết rách xuyên qua lớp hạ bì bằng ghim bấm phẫu thuật thay vì khâu chỉ (hình 1) (Khuyến cáo 2B). Mặc dù kết quả của cả hai phương pháp là tương đương, nhưng ghim bấm được thực hiện nhanh hơn nhiều. (Xem mục ‘Ghim bấm phẫu thuật’ ở dưới.)
- Khâu chỉ là một lựa chọn chấp nhận được nếu không có sẵn ghim bấm hoặc khi chảy máu mạnh đòi hỏi phải cầm máu bằng cách đóng vết thương. (Xem mục ‘Khâu mũi rời đơn giản’ ở dưới.)
- Kỹ thuật khâu áp sát tóc cải tiến (hình 2) là một phương pháp khác có thể sử dụng thay thế ghim bấm hoặc khâu chỉ. Phương pháp này phù hợp cho các vết rách thẳng và dài dưới 10 cm. Bệnh nhân cần có tóc dài hơn 1 cm và tình trạng chảy máu da đầu phải được kiểm soát trước khi thực hiện. (Xem mục ‘Khâu áp sát tóc cải tiến’ ở dưới.)
- Các vết rách lớp galea lớn hơn khoảng 0,5 cm nên được khâu đóng bằng các mũi khâu rời đơn giản dùng chỉ tiêu 3.0 hoặc 4.0 (ví dụ: Polyglactin 910 [Vicryl] và Poliglecaprone 25 [Monocryl]) trước khi đóng da, bất kể phương pháp đóng da nào được sử dụng. (Xem mục ‘Rách lớp galea’ ở dưới.)
Dự phòng uốn ván và kháng sinh – Bệnh nhân cần được dự phòng uốn ván tùy theo chỉ định (bảng 6). Hầu hết các vết thương da đầu không cần điều trị kháng sinh dự phòng. (Xem mục ‘Các cân nhắc khác’ ở dưới.)
Chăm sóc sau thủ thuật – Vết thương da đầu nên được để thoáng trừ khi cần băng ép (hình 5) để ngăn hình thành khối máu tụ. Sau 24 đến 48 giờ, các vết thương đóng bằng ghim bấm hoặc chỉ không tiêu có thể để thoáng và vệ sinh nhẹ nhàng bằng xà phòng và nước. Ghim bấm hoặc chỉ không tiêu nên được cắt bỏ sau 7 đến 14 ngày. (Xem mục ‘Chăm sóc sau thủ thuật’ ở dưới.)