TÓM TẮT
Các cân nhắc chung – Mặc dù u sừng nhú (keratoacanthoma – KA) là một khối u tăng sinh tế bào vảy ở da có khả năng tự thoái triển, chúng tôi vẫn lựa chọn điều trị dựa trên các cân nhắc sau (xem ‘Các cân nhắc chung’ ở dưới):
- Không có đặc điểm lâm sàng hay giải phẫu bệnh nào có thể phân biệt một cách đáng tin cậy giữa KA và ung thư biểu mô tế bào vảy ở da (sSCC).
- Điều trị giúp đẩy nhanh quá trình thoái triển của tổn thương.
- Phương pháp điều trị thường đơn giản, hiệu quả và có rủi ro tương đối thấp.
- Điều trị sớm có thể cải thiện kết quả thẩm mỹ bằng cách hạn chế tổn thương da và các cấu trúc bên dưới như mũi, mí mắt hoặc môi.
U sừng nhú đơn độc
Phẫu thuật – Đối với hầu hết các trường hợp KA đơn độc, chúng tôi khuyến cáo phẫu thuật cắt bỏ rộng tại chỗ thay vì theo dõi hoặc áp dụng các liệu pháp khác (Khuyến cáo 2C). Diện cắt nên bao gồm 4 đến 6 mm da lành và mở rộng đến lớp mỡ dưới da. Đối với các tổn thương ở những vùng cần bảo tồn mô, chẳng hạn như vùng trung tâm khuôn mặt, tai, mũi, vùng quanh mắt và quanh miệng, chúng tôi khuyến cáo phẫu thuật Mohs (nếu có) thay vì cắt bỏ rộng tại chỗ (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Phẫu thuật cắt bỏ rộng tại chỗ’ và ‘Phẫu thuật Mohs’ ở dưới.)
Các liệu pháp khác – Các lựa chọn thay thế bao gồm đốt điện và nạo (ED&C), hóa trị tại chỗ, các liệu pháp điều trị tại chỗ và xạ trị. Nhược điểm của những can thiệp này so với phẫu thuật cắt bỏ là thiếu sự xác nhận về mặt mô bệnh học đối với việc loại bỏ hoàn toàn khối u, thời gian lành vết thương kéo dài hơn và kết quả thẩm mỹ kém hơn. (Xem ‘Các liệu pháp thay thế’ ở dưới.)
Trì hoãn điều trị – Đối với những bệnh nhân chọn trì hoãn điều trị và muốn chờ tổn thương tự thoái triển, cần thực hiện theo dõi lâm sàng chặt chẽ. Quá trình tự thoái triển có thể mất vài tháng hoặc lâu hơn. Nếu tổn thương tiến triển không đúng với diễn tiến lâm sàng dự kiến, cần phẫu thuật cắt bỏ để xác định chẩn đoán. (Xem ‘Trì hoãn điều trị’ ở dưới.)
U sừng nhú đa ổ
Đối với bệnh nhân có nhiều tổn thương KA, chẳng hạn như trong các hội chứng KA đa ổ hiếm gặp (ví dụ: u biểu mô vảy tự lành đa ổ, KA phát ban toàn thân của Grzybowski, loạn sản biểu mô vảy phát ban), chúng tôi khuyến cáo điều trị bằng retinoid đường uống thay vì phẫu thuật hoặc các liệu pháp khác (Khuyến cáo 2C). Acitretin 25 đến 60 mg/ngày hoặc isotretinoin 20 mg/ngày (lên đến 1,5 mg/kg/ngày) được chỉ định trong vài tháng để đạt được đáp ứng thỏa đáng. (Xem ‘U sừng nhú đa ổ hoặc kích thước lớn’ ở dưới.)
Tiên lượng – Việc loại bỏ KA không hoàn toàn có thể dẫn đến tái phát tổn thương. Di căn là cực kỳ hiếm gặp. (Xem ‘Tiên lượng’ ở dưới.)