TÓM TẮT
Đánh giá tiền phẫu – Tất cả bệnh nhân mắc bệnh lý thấp khớp cần được khai thác tiền sử và khám lâm sàng tiền phẫu một cách chi tiết. Các xét nghiệm cận lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh tiền phẫu nên được chỉ định dựa trên đặc điểm cụ thể của từng bệnh nhân và loại phẫu thuật dự kiến. (Xem thêm mục ‘Đánh giá tiền phẫu’, ‘Tiền sử và khám lâm sàng’ và ‘Xét nghiệm cận lâm sàng’ ở dưới.)
Quản lý rủi ro – Chăm sóc chu phẫu cho bệnh nhân bệnh lý thấp khớp cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau để giảm thiểu nguy cơ bùng phát bệnh cũng như các biến chứng phẫu thuật (xem ‘Nguyên tắc quản lý chung’ ở dưới):
- Đánh giá mức độ hoạt động của bệnh và tối ưu hóa phác đồ điều trị thuốc (xem ‘Đánh giá mức độ hoạt động của bệnh’ ở dưới).
- Nhận diện tình trạng tăng nguy cơ tim mạch liên quan đến các bệnh lý thấp khớp (xem ‘Đánh giá nguy cơ tim mạch’ ở dưới).
- Xử lý tình trạng rối loạn đông máu ở bệnh nhân hội chứng kháng phospholipid (APS) (xem ‘Quản lý tình trạng tăng đông trong hội chứng kháng phospholipid’ ở dưới).
- Giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng vết mổ khi đang sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch (xem ‘Quản lý thuốc’ ở dưới).
Liệu pháp ức chế miễn dịch chu phẫu – Việc quản lý liệu pháp ức chế miễn dịch chu phẫu phần lớn dựa trên các bằng chứng chất lượng thấp và ý kiến chuyên gia. Cần có sự phối hợp của bác sĩ chuyên khoa thấp khớp trong quản lý thuốc giai đoạn chu phẫu. Đối với một số bệnh lý như lupus ban đỏ hệ thống, cần xem xét mức độ nghiêm trọng của bệnh khi quyết định chiến lược ức chế miễn dịch chu phẫu. (Xem thêm mục ‘Quản lý thuốc’ và ‘Các thuốc đặc hiệu khác cho SLE’ ở dưới.)
Glucocorticoids – Những lo ngại chính khi sử dụng glucocorticoid trong phẫu thuật là nguy cơ: (1) nhiễm trùng vết mổ và (2) mất ổn định huyết động (do suy thượng thận thứ phát sau dùng glucocorticoid). Lý tưởng nhất, nên sử dụng liều glucocorticoid thấp nhất có thể trong giai đoạn chu phẫu để giảm thiểu các rủi ro này. (Xem thêm mục ‘Glucocorticoid’ ở dưới và “Quản lý bệnh nhân phẫu thuật đang điều trị glucocorticoids”.)
Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) – Tùy thuộc vào loại NSAID, loại phẫu thuật và các yếu tố khác của bệnh nhân, có thể cần ngừng Aspirin và các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) khác trước phẫu thuật để tránh gây xuất huyết và tổn thương thận. (Xem thêm mục ‘Thuốc chống viêm không steroid’ ở dưới, “Quản lý thuốc chu phẫu”, phần ‘Aspirin’ và “Quản lý thuốc chu phẫu”, phần ‘Thuốc chống viêm không steroid’.)
Thuốc chống thấp khớp làm thay đổi diễn tiến bệnh không sinh học (Nonbiologic DMARDs) – Duy trì liều hiện tại của các thuốc chống thấp khớp làm thay đổi diễn tiến bệnh không sinh học (DMARDs) bao gồm methotrexate, leflunomide, hydroxychloroquine, apremilast và/hoặc sulfasalazine trong suốt thời kỳ chu phẫu. (Xem thêm mục ‘DMARDs không sinh học’ ở dưới.)
Thuốc chống thấp khớp làm thay đổi diễn tiến bệnh sinh học (Biologic DMARDs) – Ngừng sử dụng các biologic DMARDs và lên lịch phẫu thuật theo kế hoạch vào cuối chu kỳ dùng thuốc của loại thuốc cụ thể đó. Không tái khởi động các thuốc này cho đến khi vết mổ bên ngoài đã lành hoàn toàn, thông thường là sau khoảng hai tuần. (Xem thêm mục ‘DMARDs sinh học’ ở dưới.)
Thuốc ức chế Janus kinase – Ngừng thuốc ức chế Janus kinase (JAK) ít nhất ba ngày trước phẫu thuật. (Xem thêm mục ‘Thuốc ức chế Janus kinase’ ở dưới.)
Các rủi ro liên quan đến bệnh lý – Cần lưu ý các phương pháp tiếp cận nhằm xử lý những rủi ro liên quan đến các bệnh lý sau:
- Bệnh Sjögren (xem ‘Bệnh Sjögren’ ở dưới)
- Viêm khớp dạng phong (RA) (xem ‘Viêm khớp dạng phong’ ở dưới)
- Viêm khớp thiếu niên khởi phát không rõ nguyên nhân (JIA) (xem ‘Viêm khớp thiếu niên khởi phát không rõ nguyên nhân’ ở dưới)
- Viêm cột sống dính khớp (xem ‘Viêm cột sống dính khớp’ ở dưới)
- Viêm khớp vảy nến (xem ‘Viêm khớp vảy nến’ ở dưới)
- Lupus ban đỏ hệ thống (SLE) (xem ‘Lupus ban đỏ hệ thống’ ở dưới)
- Hội chứng kháng phospholipid (APS) (xem ‘Hội chứng kháng phospholipid’ ở dưới)
- Xơ cứng bì hệ thống (SSc) (xem ‘Xơ cứng bì hệ thống (scleroderma)’ ở dưới)