Viêm đại tràng phân đoạn liên quan đến bệnh túi thừa

TÓM TẮT

• Dịch tễ học và cơ chế bệnh sinh

  Viêm đại tràng phân đoạn liên quan đến bệnh túi thừa (SCAD) hay viêm đại tràng túi thừa được đặc trưng bởi tình trạng viêm mạn tính tại một phân đoạn đại tràng có túi thừa.

  SCAD ít gặp và cơ chế bệnh sinh hiện vẫn chưa được xác định rõ; các giả thuyết được đặt ra bao gồm sa niêm mạc, ứ đọng phân và thiếu máu cục bộ tại chỗ. (Xem thêm phần ‘Dịch tễ học’ và ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)

• Biểu hiện lâm sàng

  Bệnh nhân SCAD điển hình thường khởi phát với tiêu chảy mạn tính, đau bụng quặn chủ yếu ở vùng hố chậu trái, và một số trường hợp đi ngoài ra máu ngắt quãng. Khoảng một phần ba bệnh nhân có nhiều hơn một triệu chứng tại thời điểm chẩn đoán. (Xem thêm phần ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

• Chẩn đoán

  SCAD thường được chẩn đoán tình cờ trong quá trình đánh giá tiêu chảy mạn tính và/hoặc đau bụng. Chẩn đoán SCAD được xác lập khi có hình ảnh viêm trên nội soi và các thay đổi viêm mạn tính trên sinh thiết chỉ xuất hiện tại vùng đại tràng có túi thừa (thường là đại tràng sigmoid và một số trường hợp là đại tràng xuống), đồng thời trực tràng không có dấu hiệu viêm. (Xem thêm phần ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

• Chẩn đoán phân biệt

  Chẩn đoán phân biệt SCAD bao gồm các nguyên nhân khác gây tiêu chảy mạn tính và đau bụng dưới có bằng chứng viêm đại tràng trên nội soi (bảng 1). SCAD thường có thể phân biệt được với hầu hết các nguyên nhân khác dựa trên đặc điểm lâm sàng, xét nghiệm cận lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và sự phân bố vùng viêm trên nội soi và sinh thiết. (Xem thêm phần ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

• Điều trị
  • Điều trị ban đầu: Chúng tôi đề xuất điều trị ban đầu bằng kháng sinh (Khuyến cáo 2C). Phác đồ thường dùng là ciprofloxacin 500 mg uống hai lần mỗi ngày và metronidazole 10 mg/kg/ngày chia làm hai hoặc ba liều, kéo dài từ 10 đến 14 ngày.
  • Khi triệu chứng kéo dài: Đối với những bệnh nhân đáp ứng kém, chúng tôi bổ sung mesalamine liều khởi đầu 800 mg uống ba lần mỗi ngày trong 7 đến 10 ngày; nếu triệu chứng vẫn còn sau hai đến bốn tuần, tăng liều lên 1600 mg uống ba lần mỗi ngày. Với những bệnh nhân tiếp tục có triệu chứng dù đã dùng kháng sinh và mesalamine, chúng tôi sử dụng prednisone 40 mg/ngày trong một tuần, sau đó giảm dần liều và ngưng thuốc trong vòng sáu tuần. (Xem thêm phần ‘Điều trị’ ở dưới.)
• Diễn tiến bệnh

  Đa số bệnh nhân SCAD đáp ứng tốt với điều trị nội khoa. Một số báo cáo loạt ca lâm sàng ghi nhận tình trạng tiến triển thành bệnh viêm ruột (IBD). (Xem thêm phần ‘Diễn tiến bệnh’ ở dưới.)