TÓM TẮT
Vai trò của can thiệp hành vi – Tất cả những người thừa cân (chỉ số khối cơ thể [BMI] ≥25 kg/m2) hoặc béo phì (BMI ≥30 kg/m2) cần được tư vấn về chế độ ăn uống, lối sống và các mục tiêu giảm cân. (Xem thêm phần ‘Vai trò của can thiệp hành vi’ ở dưới và “Béo phì ở người trưởng thành: Tổng quan về quản lý”.)
Tiếp cận các bệnh đồng mắc – Đối với bệnh nhân có các bệnh đồng mắc (ví dụ: trầm cảm, đái tháo đường), chúng tôi ưu tiên tiếp cận toàn diện trong quản lý bệnh mạn tính bằng cách sử dụng các thuốc điều trị bệnh đồng mắc không gây tác dụng phụ tăng cân, nếu có thể (bảng 1). (Xem thêm phần ‘Xử trí các bệnh đồng mắc’ ở dưới.)
Đối tượng chỉ định điều trị bằng thuốc – Các đối tượng được cân nhắc dùng thuốc bao gồm những người có BMI ≥30 kg/m2, hoặc BMI từ 27 đến 29,9 kg/m2 kèm theo các bệnh đồng mắc, mà không đạt được mục tiêu giảm cân (giảm ít nhất 5% tổng trọng lượng cơ thể sau 3 đến 6 tháng hoặc không thể duy trì mức giảm cân này trong dài hạn) dù đã thực hiện can thiệp lối sống toàn diện. (Xem thêm phần ‘Đối tượng chỉ định điều trị bằng thuốc’ ở dưới.)
Lựa chọn thuốc – Chúng tôi xem xét hiệu quả của thuốc, chống chỉ định, khả năng tiếp cận, phạm vi chi trả của bảo hiểm, chi phí và nguyện vọng của bệnh nhân khi lựa chọn thuốc điều trị béo phì (bảng 2 và sơ đồ 1). (Xem thêm phần ‘Các lưu ý chính’ ở dưới.)
Ưu tiên các liệu pháp dựa trên incretin – Đối với những người thừa cân hoặc béo phì có chỉ định điều trị bằng thuốc, chúng tôi đề xuất sử dụng tirzepatide hoặc semaglutide thay vì các thuốc khác (Khuyến cáo 2C). Các so sánh gián tiếp cho thấy những thuốc này có thể mang lại hiệu quả giảm cân vượt trội hơn. (Xem thêm phần ‘Ưu tiên các liệu pháp dựa trên incretin’ ở dưới.)
Việc lựa chọn giữa tirzepatide và semaglutide phụ thuộc vào nguyện vọng của bệnh nhân và các bệnh đồng mắc. Tirzepatide có khả năng mang lại mức giảm cân lớn hơn, nhưng semaglutide đã chứng minh khả năng giảm các biến cố tim mạch chính ở cả bệnh nhân có và không có đái tháo đường. Liraglutide và dulaglutide (dành cho bệnh nhân đái tháo đường) là các lựa chọn thay thế chấp nhận được nhưng hiệu quả giảm cân thấp hơn. Tuy nhiên, hai thuốc này cũng có khả năng mang lại lợi ích cho tim mạch và thận ở nhóm bệnh nhân đái tháo đường có hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch (CVD). (Xem thêm phần ‘Thuốc ưu tiên’ ở dưới và “Liệu pháp dựa trên Glucagon-like peptide 1 trong điều trị đái tháo đường typ 2”.)
Các lựa chọn thay thế cho liệu pháp incretin – Nhiều bệnh nhân không thể tiếp cận hoặc không dung nạp được các thuốc đồng vận thụ thể glucagon-like peptide 1, đáp ứng kém hoặc muốn sử dụng thuốc đường uống.
Đối với những bệnh nhân này, chúng tôi đề xuất sử dụng phentermine-topiramate thay vì các lựa chọn đường uống khác (Khuyến cáo 2C). Các so sánh gián tiếp cho thấy thuốc này có thể có hiệu quả vượt trội và liều dùng một lần mỗi ngày rất thuận tiện. Naltrexone-bupropion, orlistat và đơn trị liệu phentermine là những lựa chọn thay thế hợp lý. Phentermine-topiramate và naltrexone-bupropion chống chỉ định cho bệnh nhân mắc bệnh tim mạch (CVD) (bảng 2 và hình 1). (Xem thêm phần ‘Các thuốc thay thế’ ở dưới.)
Theo dõi và tái khám – Thời gian đầu, chúng tôi tái khám bệnh nhân thường xuyên để điều chỉnh liều thuốc và theo dõi cân nặng, các dấu hiệu sinh tồn khác cũng như các tác dụng phụ, bao gồm cả hạ đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường. (Xem thêm phần ‘Theo dõi’ ở dưới.)
Điều trị dài hạn để duy trì cân nặng – Nếu bệnh nhân giảm cân thành công nhờ điều trị bằng thuốc, chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì thuốc vô thời hạn để giữ mức cân nặng này. Việc ngừng thuốc thường dẫn đến tăng cân trở lại (hình 2).
Các lựa chọn thay thế cho bệnh nhân không đáp ứng với điều trị bằng thuốc – Đối với những bệnh nhân không đáp ứng đầy đủ với liệu pháp dùng thuốc, phẫu thuật giảm béo là một lựa chọn cho những người đáp ứng đủ tiêu chuẩn phẫu thuật. (Xem thêm phần ‘Theo dõi’ ở dưới, mục ‘Phẫu thuật giảm béo’ trong bài “Béo phì ở người trưởng thành: Tổng quan về quản lý” và mục ‘Chỉ định’ trong bài “Phẫu thuật giảm béo trong quản lý béo phì: Chỉ định và chuẩn bị tiền phẫu”.)
Không khuyến cáo sử dụng thực phẩm chức năng – Chúng tôi không sử dụng các thực phẩm chức năng được quảng cáo là hỗ trợ giảm cân do bằng chứng về hiệu quả còn thấp và lo ngại về các tác dụng không mong muốn tiềm tàng (bảng 3). (Xem thêm phần ‘Các liệu pháp không khuyến cáo’ ở dưới và mục ‘Thực phẩm chức năng giảm cân’ trong bài “Thực phẩm chức năng nguy cơ cao: Đánh giá và tư vấn cho bệnh nhân”.)