Sự tuân thủ thuốc điều chỉnh lipid và thay đổi lối sống theo khuyến nghị

TÓM TẮT

Tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị – Việc tuân thủ sử dụng các thuốc điều chỉnh lipid và thay đổi lối sống giúp cải thiện kết cục lâm sàng. Ngược lại, tuân thủ kém làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch. (Xem thêm mục ‘Giới thiệu’ và ‘Hệ quả của việc không tuân thủ liệu pháp hạ lipid máu’ ở dưới.)

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ

• Yếu tố từ phía bệnh nhân – Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng tuân thủ điều trị bao gồm suy giảm nhận thức, bệnh lý tâm thần, động lực điều trị và kiến thức về sức khỏe của bệnh nhân. Ngoài ra, các yếu tố chung khác như tương tác giữa thầy thuốc – bệnh nhân và cách tổ chức theo dõi tái khám cũng đóng vai trò quan trọng. (Xem thêm mục ‘Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ điều trị’ ở dưới.)
• Yếu tố liên quan đến tuân thủ dùng thuốc – Các yếu tố đặc thù bao gồm tác dụng phụ của thuốc, độ phức tạp của phác đồ điều trị, gánh nặng khi tuân thủ (ví dụ: chi phí, sự bất tiện và những thay đổi bắt buộc trong lối sống), cũng như quan niệm của bệnh nhân về liệu pháp dùng thuốc. (Xem thêm mục ‘Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ điều trị’ ở dưới.)
• Yếu tố liên quan đến tuân thủ thay đổi lối sống – Các yếu tố đặc thù bao gồm mức độ sẵn sàng thay đổi của bệnh nhân, gánh nặng từ việc thay đổi lối sống, quan niệm của bệnh nhân về các thay đổi này và sự hỗ trợ từ mạng lưới xã hội. (Xem thêm mục ‘Các yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến việc tuân thủ khuyến cáo về lối sống’ ở dưới.)

Cách tăng cường sự tuân thủ

• Chiến lược khi bắt đầu điều trị – Thầy thuốc có thể chủ động tăng khả năng tuân thủ bằng cách giải thích lý do điều trị bằng ngôn ngữ dễ hiểu, áp dụng kỹ thuật phỏng vấn tạo động lực, nhận diện và giải quyết các rào cản tiềm ẩn, đồng thời cùng bệnh nhân xây dựng kế hoạch điều trị. (Xem thêm mục ‘Giảm thiểu nguy cơ không tuân thủ ngay từ đầu’ ở dưới.)
• Nhận diện và xử lý tình trạng không tuân thủ – Thầy thuốc có thể phát hiện tình trạng không tuân thủ và nguyên nhân thông qua các câu hỏi mở, không mang tính phán xét, đồng thời tìm hiểu về các tác dụng phụ của thuốc hoặc khó khăn trong việc thay đổi lối sống. Cần tiếp cận vấn đề từ góc nhìn của bệnh nhân. Mối quan hệ tốt đẹp giữa thầy thuốc và bệnh nhân là yếu tố then chốt; thầy thuốc cần nỗ lực thiết lập một quy trình phối hợp giải quyết vấn đề hiệu quả. (Xem thêm mục ‘Nhận diện và xử lý tình trạng không tuân thủ’ ở dưới.)
• Can thiệp cấp hệ thống – Các biện pháp can thiệp ở cấp độ hệ thống giúp cải thiện sự tuân thủ bao gồm quản lý ca bệnh và các chính sách khuyến khích về tài chính.