TÓM TẮT
Ứng dụng lâm sàng – Phác đồ phối hợp misoprostol và mifepristone thường được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong phá thai bằng thuốc vì mang lại hiệu quả cao hơn so với các phác đồ đơn trị liệu. Nội dung này được thảo luận chi tiết trong các phần riêng biệt (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới, “Chấm dứt thai kỳ tam cá nguyệt thứ nhất: Phá thai bằng thuốc”, phần ‘Hiệu quả’ và “Chấm dứt thai kỳ tam cá nguyệt thứ hai: Phá thai bằng thuốc”, phần ‘Phối hợp mifepristone và misoprostol’).
Tuy nhiên, phác đồ chỉ dùng misoprostol có thể là lựa chọn ưu tiên tại những cơ sở y tế không có sẵn mifepristone hoặc chi phí thuốc quá cao (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới).
Bệnh nhân có sẹo tử cung – Việc có sẹo tử cung không phải là chống chỉ định khi sử dụng misoprostol. Mặc dù có những báo cáo ca lâm sàng mô tả tình trạng vỡ tử cung trong quá trình chấm dứt thai kỳ tam cá nguyệt thứ nhất và thứ hai bằng misoprostol, nhưng vỡ tử cung cũng có thể xảy ra ở cả những bệnh nhân không có sẹo tử cung. Khi tuổi thai càng lớn, các phác đồ có tổng liều misoprostol tích lũy thấp hơn (ví dụ: liều thấp nhất, khoảng cách giữa các liều dài nhất, tổng số liều thấp nhất) hoặc can thiệp ngoại khoa (ví dụ: hút tử cung, nong và hút – D&E) có thể được ưu tiên, đặc biệt đối với bệnh nhân có tiền sử mổ lấy thai nhiều lần hoặc có các loại đường rạch tử cung đặc thù (ví dụ: đường rạch dọc cổ điển, hình chữ T, xuyên đáy tử cung). (Xem ‘Bệnh nhân có sẹo tử cung’ ở dưới.)
Phác đồ
Các phác đồ được chấp nhận khi phá thai bằng thuốc chỉ dùng misoprostol được liệt kê trong bảng (bảng 3). (Xem ‘Các phác đồ được chấp nhận’ ở dưới.)
Nếu thai và nhau không được tống xuất sau 24 đến 48 giờ kể từ liều misoprostol đầu tiên, chúng tôi đề xuất lặp lại phác đồ hoặc thực hiện thủ thuật hút thai thay vì sử dụng các thuốc tăng co tử cung khác (ví dụ: các prostaglandin khác, oxytocin) (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Các phác đồ được chấp nhận’ ở dưới.)
Đối với bệnh nhân có tuổi thai trên 12 tuần, nhau thường được tống xuất ngay sau khi thai ra, nhưng có thể mất từ 30 phút đến 4 giờ. Nếu nhau vẫn không ra hoặc bệnh nhân xuất huyết quá mức, có thể cần phải lấy nhau bằng tay hoặc can thiệp phẫu thuật. (Xem ‘Xử trí nhau thai’ ở dưới.)
Tác dụng phụ – Các triệu chứng tiêu hóa (buồn nôn, nôn, tiêu chảy) và sốt là những tác dụng phụ phổ biến nhất của misoprostol. Những triệu chứng này thường mang tính chất tạm thời và tự giới hạn. Có thể sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt và/hoặc thuốc điều trị tiêu chảy trước khi điều trị nếu cần thiết. (Xem ‘Tác dụng phụ’ ở dưới.)
Biến chứng – Chấm dứt thai kỳ bằng thuốc chỉ dùng misoprostol là một thủ thuật an toàn và nguy cơ xảy ra biến chứng nặng là thấp. Các biến chứng này tương tự như khi phá thai bằng phối hợp misoprostol và mifepristone và đã được mô tả chi tiết trong các phần riêng biệt. (Xem ‘Biến chứng’ ở dưới, “Chấm dứt thai kỳ tam cá nguyệt thứ nhất: Phá thai bằng thuốc”, phần ‘Biến chứng’ và “Chấm dứt thai kỳ tam cá nguyệt thứ hai: Phá thai bằng thuốc”, phần ‘Biến chứng’.)
Hiệu quả – Tỷ lệ phá thai thành công bằng đơn trị liệu misoprostol thay đổi tùy thuộc vào liều lượng và thời điểm dùng thuốc. Khi dùng cho thai đến 13 tuần, tỷ lệ thành công là 78% (tức là 22% bệnh nhân cần can thiệp hút thai ngoại khoa). Tỷ lệ thành công được báo cáo khi dùng misoprostol lặp lại cho thai trên 13 tuần dao động từ 80% đến 90%. Những ước tính này thấp hơn đáng kể so với phác đồ phối hợp mifepristone và misoprostol. (Xem ‘Hiệu quả’ ở dưới.)
Tư vấn và theo dõi – Bệnh nhân cần được tư vấn trước khi thực hiện thủ thuật về các dấu hiệu cảnh báo và thời điểm cần liên hệ với bác sĩ điều trị (bảng 2). (Xem ‘Lập kế hoạch và chuẩn bị’ ở dưới.)
Việc theo dõi định kỳ thường không cần thiết đối với những bệnh nhân đã tống xuất hoàn toàn sản phẩm thai kỳ. Các chi tiết theo dõi cụ thể cho từng tam cá nguyệt được thảo luận riêng biệt. (Xem ‘Theo dõi’ ở dưới, “Chấm dứt thai kỳ tam cá nguyệt thứ nhất: Phá thai bằng thuốc”, phần ‘Theo dõi’ và “Chấm dứt thai kỳ tam cá nguyệt thứ hai: Lựa chọn phá thai bằng thuốc hoặc nong và hút”, phần ‘Chăm sóc theo dõi’.)