Tổng quan về các tổn thương da lành tính

TÓM TẮT

• Tiếp cận chẩn đoán – Hầu hết các tổn thương da lành tính được chẩn đoán dựa trên đặc điểm lâm sàng (hình thái, phân bố) và tiền sử (xem “Tiếp cận chẩn đoán da liễu lâm sàng”). Soi da (Dermoscopy) là kỹ thuật thăm khám bằng thiết bị cầm tay, hỗ trợ đắc lực cho việc đánh giá nhiều loại tổn thương có sắc tố và không sắc tố (xem “Đánh giá tổn thương da bằng soi da”). Trong trường hợp chẩn đoán không chắc chắn hoặc tổn thương có những thay đổi bất thường về hình thái hoặc triệu chứng, cần chỉ định các thủ thuật chẩn đoán (ví dụ: sinh thiết, phẫu thuật cắt bỏ) để xác định chính xác (xem “Kỹ thuật sinh thiết da”).

• U trung bì – Các u trung bì thường gặp bao gồm: acrochordon (da thừa/mụn thịt (hình 1A-F)), u xơ da (dermatofibroma (hình 50A-C)) và u xơ thần kinh da (hình 3). (Xem thêm phần ‘U trung bì’ ở dưới.)

• U thượng bì – Các u thượng bì (tế bào sừng) lành tính thường gặp bao gồm: dày sừng seborrhoeic (hình 6A-B, 6E) và các biến thể của nó (ví dụ: dày sừng papulosa nigra (hình 8A-B), dày sừng stucco (hình 9)). (Xem “Dày sừng seborrhoeic”.)

• U phần phụ da – Các u phần phụ da lành tính, bao gồm: tăng sản tuyến bã (hình 12E), u tuyến mồ hôi (poroma (hình 12A)) và u nguyên bào màng lông (pilomatricoma (hình 12B)), được thảo luận trong một phần riêng. (Xem “U phần phụ da”.)

• Nang – Các nang da bao gồm: nang milium, nang thượng bì (hình 51A-B), nang bao lông (pilar cyst (hình 22A, 22C)), nang lông tơ (hình 23) và nang nhầy ngón tay (hình 26). Nang nhầy niêm mạc (mucocele) là tổn thương dạng nang thường gặp nhất ở niêm mạc môi dưới (hình 25). (Xem phần ‘Nang’ ở dưới.)

• U mạch máu – U mạch máu lành tính bao gồm: u máu trẻ em (hình 27), u hạt pyogenic (hình 31A-D) và u máu hình anh đào (hình 28A-B) (xem ‘U mạch máu’ ở dưới). U máu trẻ em và u hạt pyogenic được trình bày chi tiết trong các bài review riêng. (Xem “U máu trẻ em: Dịch tễ học, bệnh sinh, đặc điểm lâm sàng và biến chứng” và “U hạt pyogenic (u máu mao mạch tiểu thùy)”.)

• U mỡ dưới da – Các u mỡ dưới da thường gặp bao gồm: u mỡ (lipoma (hình 18A)) và u mỡ mạch máu (angiolipoma (hình 34)). (Xem phần ‘U mỡ dưới da’ ở dưới.)

• U glomus – U glomus (hình 36A-C) là loại u hiếm gặp, điển hình nằm ở vùng dưới móng của các ngón. (Xem ‘U glomus’ ở dưới.)

• Tổn thương sắc tố – Các tổn thương sắc tố lành tính thường gặp bao gồm: nốt ruồi (melanocytic nevi) bẩm sinh và mắc phải, cùng với các dát nâu solar (solar lentigines (hình 38A-B)). Các tổn thương này và các tổn thương sắc tố khác được thảo luận trong các bài review riêng. (Xem “Nốt ruồi mắc phải”, “Nốt ruồi bẩm sinh” và “Các tổn thương sắc tố da lành tính khác ngoài nốt ruồi”.)