Nhận diện bệnh nhân có nguy cơ tử vong do hen suyễn

TÓM TẮT

• Đặc điểm của cơn hen suyễn gây tử vong hoặc suýt tử vong – Các đợt cấp hen suyễn gây tử vong hoặc suýt tử vong có thể xảy ra ở bệnh nhân hen mức độ nhẹ, trung bình hoặc nặng; diễn tiến có thể khởi phát chậm hoặc nhanh (bảng 1). (Xem mục ‘Đặc điểm nhân khẩu học’ ở dưới.)

• Đặc điểm nhân khẩu học – Tại Hoa Kỳ, các ca tử vong do hen suyễn thường gặp nhất ở quần thể dân cư thành thị có thu nhập thấp. (Xem mục ‘Đặc điểm nhân khẩu học’ ở dưới.)

• Các yếu tố nguy cơ chính – Tiền sử gần đây cho thấy kiểm soát hen kém, hoặc bất kỳ tiền sử đặt nội khí quản và thông khí nhân tạo do hen suyễn đều là dấu hiệu cảnh báo cho bác sĩ điều trị rằng bệnh nhân có nguy cơ cao gặp các đợt cấp gây tử vong hoặc suýt tử vong (sơ đồ 1). (Xem mục ‘Diễn tiến thời gian của hen suyễn gây tử vong’ ở dưới.)

• Các yếu tố nguy cơ bổ sung – Một số đặc điểm lâm sàng khác, đơn độc hoặc kết hợp, cũng gợi ý bệnh nhân có nguy cơ cao: thời gian mắc bệnh kéo dài, tuân thủ điều trị kém, lệ thuộc glucocorticoid toàn thân, các vấn đề tâm lý xã hội, tuổi cao, nhạy cảm với aspirin/NSAID, tiếp xúc với khói thuốc lá, từng nhập viện do hen suyễn và tiếp xúc với các dị nguyên trong không khí ở những người có cơ địa nhạy cảm. (Xem mục ‘Nhận diện bệnh nhân nguy cơ cao’ ở dưới.)

• Các tiêu chí đánh giá khách quan về kiểm soát hen kém – Các phép đo khách quan về tắc nghẽn luồng khí, chẳng hạn như đo hô hấp ký hoặc lưu lượng đỉnh (PEF) thực hiện trong các lần thăm khám, có thể giúp tiên lượng những bệnh nhân có nguy cơ cao phải nhập viện hoặc cấp cứu trong tương lai. (Xem mục ‘Các tiêu chí đánh giá khách quan’ ở dưới.)

• Nhận thức về tình trạng khó thở – Việc nhận thức kém về tình trạng khó thở đã được ghi nhận ở những bệnh nhân sống sót sau cơn hen suýt tử vong, và điều này có thể dẫn đến việc chậm trễ trong tìm kiếm sự hỗ trợ y tế. (Xem mục ‘Nhận thức kém về tình trạng khó thở’ ở dưới.)

• Phòng ngừa các đợt cấp nặng – Việc xác định những bệnh nhân dễ gặp đợt cấp nặng là rất quan trọng, vì giáo dục bệnh nhân, tối ưu hóa phác đồ điều trị và cung cấp kế hoạch hành động chi tiết cho những đối tượng này có thể làm giảm nguy cơ tử vong hoặc suýt tử vong do hen suyễn (bảng 3). (Xem mục ‘Phòng ngừa’ ở dưới.)