TÓM TẮT
Nguyên nhân – Đối với hầu hết trẻ em, nguyên nhân gây đau bụng thường là các tình trạng nhẹ và tự giới hạn, chẳng hạn như viêm dạ dày ruột, táo bón và các bệnh lý do virus khác; trong đó, căn nguyên có sự thay đổi đáng kể tùy theo độ tuổi (bảng 1). (Xem thêm mục ‘Nguyên nhân’ ở dưới và “Nguyên nhân gây đau bụng cấp ở trẻ em và trẻ vị thành niên”.)
Những trẻ có tiền sử chấn thương hoặc xuất hiện các dấu hiệu tắc ruột (như chướng bụng và/hoặc nôn ra mật) hoặc kích thích phúc mạc (như gồng cứng thành bụng, đau khi gõ và phản ứng dội) có thể gặp các tình trạng nghiêm trọng cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời. (Xem thêm mục ‘Chấn thương’ và ‘Dấu hiệu tắc ruột hoặc kích thích phúc mạc’ ở dưới.)
Đánh giá – Tiếp cận một cách hệ thống trong đánh giá cấp cứu trẻ đau bụng cấp, kết hợp cân nhắc độ tuổi, các dấu hiệu và triệu chứng đặc hiệu, cùng các xét nghiệm cận lâm sàng chọn lọc, thường giúp xác định chính xác những trường hợp cần chẩn đoán và điều trị khẩn cấp. (Xem thêm mục ‘Đánh giá’ ở dưới.)
Chúng tôi khuyến cáo nên sử dụng thuốc giảm đau hiệu quả cho trẻ đau bụng cấp tùy theo mức độ khó chịu của bệnh nhân trong quá trình đánh giá tìm nguyên nhân (Khuyến cáo 1B). (Xem thêm mục ‘Giảm đau’ ở dưới.)
Chẩn đoán – Các sơ đồ tiếp cận gợi ý để chẩn đoán đau bụng cấp ở trẻ em (sơ đồ 1) và trẻ nữ sau tuổi dậy thì (sơ đồ 2) đã được cung cấp. (Xem thêm mục ‘Tiếp cận theo sơ đồ’ ở dưới.)
Một số bệnh nhân đau bụng cấp có thể không được chẩn đoán xác định ngay trong lần thăm khám đầu tiên do bệnh mới khởi phát (ví dụ: viêm ruột thừa) hoặc có các dấu hiệu kín đáo và/hoặc không điển hình. Việc thăm khám lại và theo dõi sát sao để nhận diện các diễn tiến lâm sàng là những thành phần thiết yếu trong đánh giá và quản lý trẻ đau bụng cấp. (Xem thêm mục ‘Mục tiêu đánh giá’ ở dưới.)