TÓM TẮT
Tầm quan trọng – Đau bụng là một trong những lý do khám bệnh thường gặp nhất ở trẻ em và thường đòi hỏi phải được đánh giá khẩn cấp tại phòng khám hoặc khoa cấp cứu. Mặc dù nguyên nhân thường là các bệnh lý nhẹ, tự giới hạn như táo bón, viêm dạ dày ruột hoặc hội chứng virus, nhưng cần nhanh chóng xác định các nguyên nhân có thể đe dọa tính mạng cần điều trị khẩn cấp như viêm ruột thừa hoặc tắc ruột (bảng 1). (Xem phần ‘Tổng quan’ ở dưới.)
Đau bụng tạng thường khó xác định vị trí chính xác. Khi phúc mạc thành bị kích thích (như trong viêm ruột thừa khi bề mặt thanh mạc bị viêm), cơn đau có thể khu trú rõ hơn. Đau chuyển vùng thường xuất hiện tại các khoanh da (dermatome) có cùng mức phân bố dây thần kinh tủy sống với các tín hiệu từ tạng (hình 1). (Xem phần ‘Cơ sở thần kinh của đau bụng’ ở dưới.)
Các nguyên nhân đe dọa tính mạng – Các nguyên nhân gây đau bụng đe dọa tính mạng thường dẫn đến xuất huyết, tắc nghẽn và/hoặc thủng (ví dụ như chấn thương, lồng ruột, xoắn ruột hoặc viêm ruột thừa). Các nguyên nhân ngoài ổ bụng (như hội chứng tan máu tăng ure huyết và viêm cơ tim) thường có các đặc điểm lâm sàng phân biệt khác. (Xem phần ‘Các nguyên nhân đe dọa tính mạng’ ở dưới.)
Các nguyên nhân thường gặp – Các nguyên nhân gây đau bụng phổ biến bao gồm táo bón, nhiễm trùng đường tiêu hóa, nhiễm trùng ngoài đường tiêu hóa (ví dụ: viêm phổi thùy dưới, viêm họng do liên cầu khuẩn, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc viêm vùng chậu) và colic ở trẻ sơ sinh. (Xem phần ‘Các nguyên nhân thường gặp’ ở dưới.)
Các nguyên nhân khác – Các nguyên nhân ít gặp hơn có thể biểu hiện bằng đau bụng do các bệnh lý tiêu hóa hoặc tiết niệu – sinh dục, cũng như do ngộ độc hoặc bệnh lý toàn thân (Xem phần ‘Các nguyên nhân khác’ ở dưới.)