TÓM TẮT
Dấu hiệu và triệu chứng của sinh non – Các dấu hiệu và triệu chứng sớm của cả sinh non và sinh đủ tháng thường không điển hình, bao gồm: đau bụng lâm râm như hành kinh, các cơn co tử cung nhẹ và không đều, đau lưng dưới, cảm giác áp lực vùng âm đạo, tiết dịch nhầy âm đạo (có thể trong suốt, màu hồng hoặc dính chút máu – tức là nút nhầy hoặc nhầy máu). (Xem thêm phần ‘Các dấu hiệu lâm sàng’ ở dưới.)
Chẩn đoán sinh non ở đơn thai – Chẩn đoán sinh non dựa trên sự hiện diện của các cơn co tử cung đều, gây đau, kèm theo xóa và/hoặc mở cổ tử cung. Chúng tôi sử dụng các tiêu chuẩn chẩn đoán cụ thể sau: Có các cơn co tử cung (≥6 cơn trong 60 phút) và (xem phần ‘Chẩn đoán’ ở dưới):
- Cổ tử cung mở ≥3 cm hoặc
- Chiều dài cổ tử cung <20 mm trên siêu âm đường âm đạo hoặc
- Chiều dài cổ tử cung từ 20 đến 29 mm trên siêu âm đường âm đạo và xét nghiệm fetal fibronectin (fFN) dương tính (nếu có).
Xử trí nghi ngờ sinh non ở đơn thai – Tuần thai thứ 34 là ngưỡng mà tại đó tỷ lệ bệnh tật và tử vong chu sinh đủ thấp để không cần thiết phải chấp nhận các biến chứng tiềm tàng cho mẹ, thai nhi cũng như chi phí liên quan đến việc điều trị ức chế sinh non, vì việc này thường chỉ làm trì hoãn thời điểm sinh trong ngắn hạn. (Xem thêm phần ‘≥34 tuần thai’ ở dưới.)
Đối với thai kỳ ≥34 tuần, những bệnh nhân không có sự tiến triển về xóa và mở cổ tử cung sau thời gian theo dõi từ 4 đến 6 giờ có thể được cho về nhà, nếu tình trạng sức khỏe thai nhi được xác nhận là ổn định và đã loại trừ các biến chứng sản khoa liên quan đến sinh non như nhau thai non, viêm màng ối và vỡ màng ối. Những bệnh nhân xác định sinh non sẽ được nhập viện để sinh. (Xem thêm phần ‘≥34 tuần thai’ ở dưới.)
Đối với thai kỳ <34 tuần và cổ tử cung mở ≥3 cm, chúng tôi chỉ định thuốc giãn tử cung (tocolytic drugs) trong tối đa 48 giờ, kháng sinh dự phòng liên cầu khuẩn nhóm B (khi phù hợp) và betamethasone tiền sản. Magnesium sulfate được chỉ định để bảo vệ thần kinh cho các thai kỳ <32 tuần. (Xem thêm phần ‘Điều trị ban đầu cho chuyển dạ sớm <34 tuần’ ở dưới.)
Đối với thai kỳ <34 tuần và cổ tử cung mở <3 cm, việc đo chiều dài cổ tử cung qua siêu âm đường âm đạo và phân tích nồng độ fFN trong dịch cổ tử cung – âm đạo giúp hỗ trợ hoặc loại trừ chẩn đoán sinh non, như được mô tả trong phác đồ (sơ đồ 1). Đối với những bệnh nhân được chẩn đoán sinh non, chúng tôi chỉ định thuốc giãn tử cung trong tối đa 48 giờ, kháng sinh dự phòng liên cầu khuẩn nhóm B (khi phù hợp) và betamethasone tiền sản. Magnesium sulfate được chỉ định để bảo vệ thần kinh cho các thai kỳ <32 tuần. (Xem thêm phần ‘<34 tuần thai’ ở dưới.)
Chẩn đoán và xử trí trong đa thai (song thai) – Việc chẩn đoán sinh non ở song thai dựa trên cùng các tiêu chuẩn về cơn co tử cung như đơn thai. Việc xử trí sinh non ở song thai ≥34 tuần hoặc <34 tuần với cổ tử cung mở ≥3 cm cũng tương tự như đơn thai; tuy nhiên, tiêu chuẩn về chiều dài cổ tử cung để phân loại song thai <34 tuần với cổ tử cung mở <3 cm sẽ có sự khác biệt. (Xem thêm phần ‘Tiếp cận phân loại: Thai đôi’ ở dưới.)
Đối với song thai <34 tuần và cổ tử cung mở <3 cm, siêu âm đo chiều dài cổ tử cung và xét nghiệm fFN giúp hỗ trợ hoặc loại trừ chẩn đoán sinh non:
- Chiều dài cổ tử cung >35 mm và không có thay đổi cổ tử cung khi khám bằng tay sau 4 đến 6 giờ theo dõi – Nguy cơ sinh non thấp: cho về nhà.
- Chiều dài cổ tử cung <25 mm – Nguy cơ sinh non cao: bắt đầu các can thiệp để giảm tỷ lệ bệnh tật liên quan đến sinh non.
- Chiều dài cổ tử cung từ 25 đến 35 mm – Thực hiện xét nghiệm fFN. Nếu dương tính, bắt đầu các can thiệp để giảm tỷ lệ bệnh tật liên quan đến sinh non. Nếu âm tính, cho về nhà sau 6 đến 12 giờ theo dõi.
Trường hợp không có xét nghiệm fFN – Ở những bệnh nhân có chiều dài cổ tử cung ở mức trung gian (20 đến 29 mm ở đơn thai và 25 đến 35 mm ở song thai), chúng tôi kéo dài thời gian theo dõi sự thay đổi của cổ tử cung trước khi loại trừ chẩn đoán sinh non và cho bệnh nhân xuất viện. (Xem thêm phần ‘Chiều dài cổ tử cung từ 20 đến 29 mm’ và ‘<34 tuần thai’ ở dưới.)