Thủ thuật nắn chỉnh cột sống trong điều trị đau cơ xương khớp

TÓM TẮT

Định nghĩa – Nắn chỉnh cột sống (Spinal manipulation) là một hình thức trị liệu bằng tay, bao gồm việc chủ động thực hiện các cử động thụ động tốc độ cao tại khớp, thường được thực hiện ở giới hạn cuối của tầm vận động lâm sàng. Đây là một dạng vận động khớp (mobilization độ V), khác với các kỹ thuật vận động khác ở chỗ: trong nắn chỉnh, một lực đẩy đơn lẻ, biên độ thường thấp và tốc độ cao được áp dụng tại hoặc gần điểm cuối của cử động khớp thụ động; trong khi các kỹ thuật vận động khác bao gồm các cử động khớp thụ động lặp đi lặp lại, tốc độ thấp, không dùng lực đẩy và có biên độ thay đổi. (Xem thêm ‘Nắn chỉnh cột sống’ ở dưới.)

Chỉ định tiềm năng – Nắn chỉnh cột sống có thể là liệu pháp thích hợp trong quản lý nhiều hội chứng đau cơ xương khớp, bao gồm đau cổ và lưng không rễ, một số hội chứng đau đầu và đau vai. Tuy nhiên, các khuyến cáo về việc sử dụng nắn chỉnh cột sống trong điều trị đau cổ và đau đầu hiện dựa trên các bằng chứng hạn chế và chất lượng thấp; do đó, cần cân nhắc giữa lợi ích tiềm năng với các tác dụng bất lợi nghiêm trọng dù hiếm gặp liên quan đến nắn chỉnh cột sống cổ. (Xem thêm ‘Các tình trạng đau cụ thể’ và ‘Các biến cố bất lợi nghiêm trọng’ ở dưới.)

Đau cổ – Đối với những bệnh nhân mong muốn trị liệu nắn chỉnh, có tình trạng đau cổ không rễ kéo dài trên 7 ngày và không có yếu tố nguy cơ gây biến cố bất lợi nghiêm trọng, phác đồ điều trị có thể bao gồm nắn chỉnh cột sống kết hợp với giáo dục sức khỏe và chương trình tập luyện tại nhà. (Xem thêm ‘Đau cổ và đau đầu’ ở dưới.)

Đau đầu – Mặc dù nắn chỉnh cột sống có hiệu quả trung bình trong quản lý một số hội chứng đau đầu, bao gồm đau nửa đầu và đau đầu do cổ, nhưng đây không phải là lựa chọn điều trị ưu tiên. Các phương pháp điều trị khác có thể mang lại hiệu quả cao hơn mà không tiềm ẩn nhiều rủi ro gây ra các biến cố bất lợi nghiêm trọng. (Xem thêm ‘Đau cổ và đau đầu’ ở dưới.)

Rủi ro và biến cố bất lợi

• Một số biến cố bất lợi nghiêm trọng được báo cáo có liên quan đến nắn chỉnh cột sống bao gồm: thoát vị đĩa đệm, hội chứng chùm đuôi ngựa, tắc hoặc bóc tách động mạch đốt sống – thân nền, và bóc tách động mạch cảnh.
• Bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ bóc tách động mạch (ví dụ: tiền sử bóc tách động mạch cổ, chấn thương cổ gần đây, triệu chứng đột quỵ hoặc cơn thiếu máu cục bộ tạm thời (TIA), hội chứng Ehlers-Danlos type IV) nên tránh nắn chỉnh cột sống cổ.
• Các yếu tố nguy cơ khác đối với các biến cố bất lợi nghiêm trọng bao gồm: rối loạn đông máu, viêm khớp cột sống, loãng xương, hội chứng Down, mất vững cột sống cổ cao, phình hoặc bóc tách động mạch chủ, và sử dụng thuốc chống đông mạn tính (không bao gồm điều trị bằng aspirin mạn tính).
• Nên tránh nắn chỉnh cột sống tại vùng nghi ngờ hoặc đã xác định có thoát vị đĩa đệm.
• Mặc dù việc sàng lọc các yếu tố nguy cơ trước khi thực hiện có thể hỗ trợ lâm sàng trong việc quyết định điều trị, nhưng các biến cố bất lợi nghiêm trọng vẫn có thể xảy ra; một số bệnh nhân gặp biến cố nghiêm trọng sau nắn chỉnh cột sống dù không có yếu tố nguy cơ xác định. (Xem thêm ‘Các biến cố bất lợi nghiêm trọng’ ở dưới.)