Phẫu thuật cắt bao hoạt dịch trong viêm khớp gối

TÓM TẮT

Tổng quan – Cắt bỏ bao hoạt dịch là thủ thuật phá hủy hoặc phẫu thuật loại bỏ màng hoạt dịch lót khớp. Các phương pháp bao gồm phẫu thuật mở, can thiệp hóa chất, xạ trị và phẫu thuật nội soi, tất cả đều nhằm mục đích loại bỏ màng hoạt dịch gây tổn thương khớp. Vai trò của sinh thiết và cắt bỏ bao hoạt dịch hiện nay đã giảm dần nhờ sự phát triển của các phương pháp chẩn đoán lâm sàng, xét nghiệm cận lâm sàng và sự thành công của các liệu pháp điều trị sinh học đối với viêm khớp dạng thấp. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Sinh thiết bao hoạt dịch – Trong trường hợp viêm khớp mạn tính ở khớp gối, việc xét nghiệm vi sinh và mô bệnh học màng hoạt dịch có giá trị trong chẩn đoán và tiên lượng. Sinh thiết bao hoạt dịch dưới hướng dẫn của nội soi là một lựa chọn thay thế hiệu quả so với kỹ thuật sinh thiết bằng kim kín. (Xem thêm ‘Sinh thiết bao hoạt dịch’ ở dưới.)

Cắt bỏ bao hoạt dịch

• Phẫu thuật cắt bao hoạt dịch mở – Hiệu quả của phẫu thuật mở cắt bao hoạt dịch khớp gối đã được chứng minh trong điều trị viêm khớp, viêm bao hoạt dịch do bệnh máu khó đông (hemophilic synovitis), u tế bào khổng lồ bao gân khớp (trước đây gọi là viêm bao hoạt dịch dạng nhú sắc tố) và bệnh sụn khớp bao hoạt dịch (synovial chondromatosis). Bằng cách loại bỏ lớp lót màng hoạt dịch, các dấu hiệu và triệu chứng viêm sẽ thuyên giảm. Chỉ định phẫu thuật cắt bao hoạt dịch khi điều trị nội khoa trong ít nhất 6 tháng không kiểm soát được tình trạng viêm và đau, đồng thời không còn phương án điều trị nội khoa hiệu quả nào khác. Tuy nhiên, phẫu thuật mở khớp gối có thể gây ra nhiều biến chứng đáng kể và dù có tác dụng giảm đau tạm thời, thủ thuật này chủ yếu mang tính chất điều trị triệu chứng. (Xem thêm ‘Phẫu thuật cắt bao hoạt dịch mở’ ở dưới.)

• Phẫu thuật cắt bao hoạt dịch qua nội soi – Phương pháp nội soi mang lại kết quả tương đương với phẫu thuật mở nhưng giảm thiểu biến chứng và chi phí. Thủ thuật này thường được thực hiện ngoại trú, trừ trường hợp bệnh nhân có bệnh lý nền cần theo dõi nội trú sau mổ, và được thực hiện dưới gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống. Phương pháp này cho thấy hiệu quả rõ rệt ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp, u tế bào khổng lồ bao gân khớp, bệnh sụn khớp bao hoạt dịch, viêm khớp do bệnh máu khó đông và một số trường hợp viêm bao hoạt dịch không điển hình hoặc sau chấn thương. (Xem thêm ‘Phẫu thuật cắt bao hoạt dịch qua nội soi’ ở dưới.)

• Các phương pháp cắt bao hoạt dịch khác – Cắt bao hoạt dịch bằng hóa chất và xạ trị có thể làm giảm viêm màng hoạt dịch, nhưng hiện nay các phương pháp này chỉ được triển khai trong khuôn khổ nghiên cứu tại một số ít trung tâm y tế tuyến cuối. (Xem thêm ‘Cắt bao hoạt dịch bằng hóa chất’ và ‘Cắt bao hoạt dịch bằng xạ trị’ ở dưới.)