Đau lưng ở trẻ em và thanh thiếu niên: Nguyên nhân

Hội chứng tăng nhạy cảm đau/đau mạn tính

Các hội chứng tăng nhạy cảm đau hoặc đau mạn tính (ví dụ: hội chứng đau xơ cơ, hội chứng đau vùng phức hợp) chiếm khoảng 10 đến 15% các trường hợp chuyển tuyến đến chuyên khoa thấp khớp nhi 99-101. Các triệu chứng chỉ khu trú ở vùng lưng ít gặp hơn. Đa số trẻ gặp hội chứng tăng nhạy cảm đau/đau mạn tính là trẻ ở độ tuổi vị thành niên 102.

Đặc điểm điển hình của hội chứng tăng nhạy cảm đau/đau mạn tính bao gồm sự không tương xứng giữa các triệu chứng được báo cáo và kết quả thăm khám lâm sàng, thường xuyên nghỉ học và ngại tham gia các hoạt động xã hội với bạn bè. Tình trạng đau kéo dài trong nhiều năm là phổ biến. (Xem thêm “Hội chứng đau xơ cơ ở trẻ em và vị thành niên: Biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán” và “Hội chứng đau vùng phức hợp ở trẻ em”.)

TÓM TẮT

Nguyên nhân thường gặp – Đa số các trường hợp đau lưng ở trẻ em và vị thành niên là do các tình trạng cơ xương khớp lành tính và chấn thương (bảng 1A). Các nguyên nhân ít gặp hơn nhưng tiềm ẩn mức độ nghiêm trọng bao gồm nhiễm trùng, u ác tính và viêm khớp dạng khớp viêm (bảng 1B). Những nguyên nhân nghiêm trọng này thường đi kèm với các dấu hiệu cảnh báo (bảng 2). (Xem phần ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Đau cơ xương khớp không đặc hiệu và căng cơ cạnh cột sống là những nguyên nhân phổ biến nhất gây đau lưng ở trẻ em và vị thành niên. (Xem phần ‘Đau cơ xương khớp không đặc hiệu và căng cơ’ ở dưới.)

Đau vùng ngực – Gù Scheuermann (hình 1 và hình ảnh 2) là nguyên nhân phổ biến gây đau cột sống ngực ở trẻ vị thành niên. (Xem phần ‘Gù Scheuermann (thanh thiếu niên)’ ở dưới.)

Đau cột sống ngực hoặc thắt lưng – Vẹo cột sống và u xương osteoid là những nguyên nhân phổ biến gây đau cột sống ngực hoặc thắt lưng ở trẻ em và vị thành niên. Các nguyên nhân khác bao gồm: viêm tủy xương đốt sống; hội chứng tủy neo; rỗng tủy trung tâm; viêm tủy ngang; đau do tắc mạch ở trẻ mắc bệnh hồng cầu hình liềm; viêm tủy xương không do vi khuẩn mạn tính/viêm tủy xương đa ổ tái phát mạn tính; áp xe ngoài màng cứng cột sống; và vôi hóa đĩa đệm. (Xem phần ‘Đau cột sống ngực hoặc thắt lưng’ ở dưới.)

Đau vùng thắt lưng, thắt lưng-cùng hoặc khớp cùng chậu – Ly giải cung đốt sống (hình 2) và đau thắt lưng do tăng ưỡn cột sống là những nguyên nhân phổ biến gây đau cột sống thắt lưng hoặc thắt lưng-cùng ở trẻ em và vị thành niên. Các nguyên nhân khác bao gồm thoát vị đĩa đệm, gãy vòng sụn tiếp hợp, viêm đĩa đệm và đốt sống chuyển tiếp thắt lưng-cùng (hội chứng Bertolotti). Nguyên nhân gây đau khớp cùng chậu ở trẻ em và vị thành niên bao gồm nhiễm trùng khớp cùng chậu và viêm khớp dạng khớp viêm. (Xem phần ‘Đau vùng thắt lưng, thắt lưng-cùng hoặc khớp cùng chậu’ ở dưới.)

Đau cạnh cột sống – Các nguyên nhân gây đau cơ cạnh cột sống bao gồm đau cơ do virus (phổ biến) và viêm cơ mủ. (Xem phần ‘Đau cơ cạnh cột sống’ ở dưới.)

Đau chuyển vùng và đau không khu trú ở lưng – Các nguyên nhân gây đau lưng khác ở trẻ em bao gồm đau chuyển vùng (ví dụ: từ viêm phổi, viêm vùng chậu nặng, viêm bể thận, sỏi thận, viêm tụy, tắc nghẽn khớp nối bể thận-niệu quản, viêm túi mật) và các hội chứng tăng nhạy cảm đau/đau mạn tính (ví dụ: hội chứng đau xơ cơ). (Xem phần ‘Đau chuyển vùng’ ở dưới và ‘Hội chứng tăng nhạy cảm đau/đau mạn tính’ ở dưới.)