Tổng quan về sử dụng dược lý học của glucocorticoid

TÓM TẮT

• Các nguyên tắc sử dụng và chỉ định chung – Glucocorticoid rất sẵn có, tác dụng nhanh và thường được dung nạp tốt khi sử dụng trong thời gian ngắn ở liều thấp. Tuy nhiên, phạm vi tác dụng phụ rộng và độc tính tích lũy của chúng làm nổi bật tầm quan trọng của việc chỉ sử dụng trong các tình huống cụ thể. (Xem ‘Các nguyên tắc sử dụng và chỉ định chung’ ở dưới.)
• Dược lý học – Glucocorticoid hoạt động thông qua các cơ chế khác nhau, bao gồm tương tác với các thụ thể glucocorticoid và các yếu tố phiên mã tiền viêm. Các công thức glucocorticoid khác nhau có thể khác nhau về hoạt tính sinh học, quá trình chuyển hóa và độ thanh thải. (Xem ‘Dược lý học’ ở dưới.)
• Lựa chọn phác đồ glucocorticoid
  • Các chế phẩm và đường dùng thuốc – Glucocorticoid thường có sẵn dưới nhiều dạng chế phẩm (ví dụ: prednisone, prednisolone) và đường dùng (ví dụ: tiêm, uống và dùng tại chỗ). Đường dùng nhắm mục tiêu tại chỗ được ưu tiên bất cứ khi nào có thể để giảm thiểu các tác dụng phụ. (Xem ‘Các chế phẩm glucocorticoid phổ biến’ và ‘Đường dùng thuốc’ ở dưới.)
  • Liều dùng – Đôi khi, glucocorticoid ngoại sinh được dùng ở mức gần hoặc dưới mức sinh lý (thường là 10 mg prednisone hoặc tương đương trở xuống), chẳng hạn như ở bệnh nhân suy tuyến thượng thận hoặc đau đa cơ do thấp khớp. Phổ biến hơn, thuốc được dùng ở liều trên sinh lý. Trong những trường hợp hiếm hoi, thuốc có thể được dùng dưới dạng liều “xung” (thường là 500 đến 1000 mg methylprednisolone tiêm tĩnh mạch) cho các biểu hiện nghiêm trọng của bệnh tự miễn (ví dụ: lupus ban đỏ hệ thống). (Xem ‘Liều dùng glucocorticoid’ ở dưới.)
• Tác động của một số bệnh lý và trạng thái sinh lý – Dược động học của glucocorticoid thay đổi tùy theo một số bệnh lý và tình trạng bệnh sinh nhất định, chẳng hạn như bệnh gan nặng và cường giáp. Các bác sĩ có thể cần điều chỉnh công thức hoặc liều dùng glucocorticoid tùy thuộc vào tình trạng bệnh. (Xem ‘Tác động của một số bệnh lý và trạng thái sinh lý’ ở dưới.)
• Tương tác thuốc – Các tương tác thuốc chính với glucocorticoid toàn thân, tóm tắt về (các) tác dụng và các gợi ý quản lý được liệt kê trong bảng (bảng 2). Điều này bao gồm các loại thuốc ức chế hoặc cảm ứng mạnh cytochrome P450 3A4 (CYP3A4) và/hoặc các chất vận chuyển P-glycoprotein. (Xem ‘Tương tác thuốc’ ở dưới.)
• Tác dụng phụ – Có rất nhiều tác dụng phụ tiềm ẩn từ glucocorticoid, đáng chú ý nhất ở những bệnh nhân dùng liều cao và/hoặc những người có gánh nặng steroid tích lũy cao theo thời gian (bảng 4). Tuy nhiên, tác dụng phụ có thể xảy ra ngay cả ở liều thấp, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kê đơn glucocorticoid một cách thận trọng. (Xem ‘Tác dụng phụ’ ở dưới.)