Các tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường máu và thể thao

TÓM TẮT

Tác nhân gây bệnh – Các tác nhân lây truyền qua đường máu đáng lo ngại về nguy cơ truyền nhiễm trong thi đấu thể thao bao gồm HIV, virus viêm gan B (HBV) và virus viêm gan C (HCV); tuy nhiên, việc lây truyền các bệnh nhiễm trùng đường máu trong thể thao là rất hiếm. Hiện chưa có báo cáo xác nhận và được ghi chép đầy đủ về việc lây truyền HIV hoặc HCV trong thể thao. (Xem thêm ‘Dịch tễ học và nguy cơ lây truyền’ ở dưới.)

Phòng ngừa và xử trí phơi nhiễm – Mặc dù nguy cơ lây truyền bất kỳ tác nhân gây bệnh đường máu nào trong môi trường thể thao là cực kỳ thấp, nhưng những người chăm sóc vận động viên nên tuân thủ các biện pháp phòng ngừa chuẩn (trước đây gọi là “phòng ngừa toàn diện”); đồng thời, các vết thương và bề mặt thi đấu cần được xử lý thích hợp bất cứ khi nào xảy ra tình trạng nhiễm bẩn (ví dụ: dính máu). Các bước cơ bản về phòng ngừa chuẩn, chăm sóc vận động viên có vết thương hở và khử khuẩn bề mặt thi đấu đã được xem xét chi tiết trong bài. (Xem thêm ‘Phòng ngừa lây truyền các tác nhân gây bệnh đường máu trong môi trường thể thao’ ở dưới.)

Sàng lọc nhiễm trùng – Sự đồng thuận giữa các tổ chức y tế và thể thao quốc tế uy tín là vận động viên không cần xét nghiệm định kỳ các tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường máu. Chúng tôi đồng ý với cách tiếp cận này. Tuy nhiên, một số cơ quan quản lý các môn thể thao đối kháng (ví dụ: boxing, võ thuật hỗn hợp – MMA) yêu cầu sàng lọc đối với người tham gia. (Xem thêm ‘Sàng lọc’ ở dưới.)

Quản lý vận động viên nhiễm bệnh – Các bằng chứng công bố về nguy cơ và chăm sóc thích hợp cho vận động viên nhiễm bệnh còn hạn chế. Tuy nhiên, dựa trên những bằng chứng hiện có và kinh nghiệm lâm sàng, chúng tôi đề xuất các hướng dẫn sau cho vận động viên nhiễm các tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường máu:

• Vận động viên trong giai đoạn nhiễm trùng cấp tính có triệu chứng (ví dụ: sốt, lờ đờ) hoặc có sức khỏe suy giảm (ví dụ: yếu, mất nước, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch đáng kể) không nên tập luyện cường độ cao hoặc thi đấu thể thao.
• Vận động viên có tổn thương cơ quan thứ phát do nhiễm trùng (ví dụ: gan hoặc lách to, suy giảm chức năng thận, bệnh cơ tim) không nên tập luyện cường độ cao hoặc thi đấu thể thao.
• Vận động viên không có triệu chứng và sức khỏe tổng quát tốt, không có bằng chứng suy giảm miễn dịch có thể tập luyện không hạn chế và trong hầu hết các trường hợp, có thể tham gia thi đấu thể thao mà không cần hạn chế hay điều chỉnh.
• Vận động viên đã xác định nhiễm bệnh đường máu và có vết thương hở có thể tham gia tập luyện và thi đấu, với điều kiện vết thương phải được băng kín hoàn toàn bằng băng gạc đủ chắc chắn để chịu được cường độ vận động của môn thể thao đó.
• Bất kỳ vận động viên nào nhiễm HBV mạn tính và có kết quả dương tính với kháng nguyên e (HBeAg) nên được tạm dừng thi đấu và tập luyện các môn thể thao đối kháng vô thời hạn. (Xem thêm ‘Quản lý’ ở dưới.)

Luyện tập đối với vận động viên nhiễm bệnh nhưng không có triệu chứng – Việc luyện tập và huấn luyện dường như không gây hại cho sức khỏe của những vận động viên nhiễm tác nhân gây bệnh đường máu nhưng không có triệu chứng. Tuy nhiên, thông tin về ảnh hưởng của việc tập luyện cường độ cao trong thời gian dài đối với những vận động viên này còn hạn chế, do đó chúng tôi khuyến nghị cần theo dõi định kỳ đối với nhóm đối tượng này.