Một bé trai 4 tuần tuổi, nuôi bằng sữa công thức, đi ngoài phân có lẫn máu và nhầy trong vài ngày qua (S113)
Xuất bản:
Cập nhật:
Đánh giá hoặc báo lỗi nội dung này
Tình huống
Một bé trai 4 tuần tuổi, nuôi bằng sữa công thức, đi ngoài phân có lẫn máu và nhầy trong vài ngày qua. Mẹ bé cho biết bé quấy khóc nhiều hơn bình thường gần đây nhưng không sốt, không nôn, không có triệu chứng cảm lạnh. Khám thực thể thấy bụng chướng nhẹ nhưng các cơ quan khác bình thường. Bạn nghi ngờ trẻ bị dị ứng đạm sữa bò. Bước tiếp theo nào sau đây là thích hợp nhất để xác định chẩn đoán?
Giải thích
Trẻ sơ sinh 4 tuần tuổi có biểu hiện đi ngoài phân nhầy máu, quấy khóc và bụng chướng nhẹ mà không kèm theo sốt hay nôn, là những dấu hiệu điển hình gợi ý đến tình trạng dị ứng đạm sữa bò (Cow’s Milk Protein Allergy – CMPA). Đây là phản ứng miễn dịch của cơ thể đối với các protein có trong sữa bò hoặc sữa đậu nành, thường gặp ở một tỷ lệ trẻ sơ sinh nhất định.
Trong thực hành lâm sàng, chẩn đoán dị ứng đạm sữa bò ở trẻ nhỏ được xác lập chủ yếu bằng phương pháp chẩn đoán loại trừ. Bước tiếp theo thích hợp nhất là chuyển trẻ sang chế độ ăn thay thế nguồn đạm khác (như sữa thủy phân toàn phần hoặc sữa acid amin). Nếu các triệu chứng lâm sàng thuyên giảm rõ rệt trong vòng 1–2 tuần sau khi loại bỏ hoàn toàn kháng nguyên nghi ngờ, chẩn đoán sẽ được xác nhận. Đây là phương pháp vừa có giá trị chẩn đoán, vừa là hướng điều trị an toàn và hiệu quả nhất cho trẻ.
Các lựa chọn khác không phù hợp vì những lý do sau:
- Chụp X-quang bụng và Sinh thiết ruột non: Đây là những can thiệp quá mức xâm lấn đối với một trẻ 4 tuần tuổi và không có giá trị trong việc chẩn đoán xác định dị ứng đạm sữa bò.
- Test lẩy da với dị nguyên: Thường không cho kết quả chính xác đối với trẻ quá nhỏ do hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện.
- Xét nghiệm chất khử và pH phân: Phương pháp này thường được sử dụng để chẩn đoán tình trạng kém hấp thu carbohydrate (như không dung nạp lactose), không có giá trị trong chẩn đoán dị ứng hoặc kém hấp thu protein.
Kết luận: Quản lý chế độ ăn uống là bước ban đầu thích hợp nhất khi nghi ngờ dị ứng đạm sữa bò ở trẻ sơ sinh. Chẩn đoán được thực hiện bằng cách theo dõi sự thuyên giảm triệu chứng sau khi loại bỏ kháng nguyên nghi ngờ, vì các xét nghiệm xâm lấn như X-quang hoặc test da là không cần thiết hoặc không phù hợp cho nhóm tuổi này.
Từ khoá:
- Cow’s milk protein allergy: Dị ứng đạm sữa bò
- Protein intolerance: Không dung nạp protein
- Cow’s milk protein: Đạm sữa bò
- Soy protein allergy: Dị ứng đạm đậu nành
- Abdominal radiographs: X-quang bụng
- Small bowel biopsy: Sinh thiết ruột non
- Allergen skin testing: Test lẩy da
- Carbohydrate malabsorption: Kém hấp thu carbohydrate
- Protein malabsorption: Kém hấp thu protein