TÓM TẮT
Tiếp cận phẫu thuật – Phương pháp phẫu thuật triệt sản vĩnh viễn sau sinh tùy thuộc vào đường sinh:
- Sau sinh ngả âm đạo: Triệt sản vĩnh viễn thường được thực hiện thông qua đường mổ mini dưới rốn, thông thường trong vòng 24 đến 48 giờ sau sinh. (Xem thêm ‘Sau sinh ngả âm đạo’ và ‘Thời điểm thực hiện’ ở dưới.)
- Trong trường hợp sinh mổ: Ống dẫn trứng được cắt bỏ sau khi đã đóng vết mổ tử cung. (Xem thêm ‘Sau sinh mổ’ ở dưới.)
Lựa chọn phương pháp – Đối với hầu hết bệnh nhân triệt sản vĩnh viễn sau sinh, chúng tôi khuyến cáo nên cắt toàn bộ ống dẫn trứng thay vì cắt một phần nếu điều kiện cho phép (Khuyến cáo 2C). Chúng tôi cũng khuyến nghị thực hiện cắt ống dẫn trứng (toàn bộ hoặc một phần) thay vì sử dụng kẹp titanium (Khuyến cáo 1B). (Xem thêm ‘Lựa chọn phương pháp’ ở dưới.)
Cả hai phương pháp cắt toàn bộ và cắt một phần ống dẫn trứng đều an toàn, mang lại hiệu quả tránh thai cao và làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng. Tuy nhiên, cắt toàn bộ ống dẫn trứng có thể giúp giảm nguy cơ ung thư nhiều hơn. Các kết quả phẫu thuật khác (ví dụ: thời gian phẫu thuật, lượng máu mất, tỷ lệ biến chứng) tương đương nhau ở cả hai phương pháp. Với những bệnh nhân không thể thực hiện cắt toàn bộ ống dẫn trứng (ví dụ: do bệnh lý dính), phẫu thuật thường được chuyển sang cắt một phần. (Xem thêm ‘Cắt toàn bộ so với cắt một phần ống dẫn trứng’ ở dưới.)
Cắt ống dẫn trứng (toàn bộ hoặc một phần) được ưu tiên hơn kẹp titanium vì tỷ lệ thất bại khi dùng kẹp ở nhóm đối tượng này cao đến mức không thể chấp nhận được. Kẹp titanium là một phương pháp hiệu quả khi được sử dụng trong triệt sản vĩnh viễn qua nội soi trong giai đoạn giãn cách; nội dung này được thảo luận chi tiết ở phần riêng. (Xem thêm ‘Kẹp titanium’ ở dưới và “Triệt sản vĩnh viễn ở nữ trong giai đoạn giãn cách: Các thủ thuật”, mục ‘Kẹp titanium hoặc kẹp lò xo’.)
Quy trình thực hiện
- Cắt toàn bộ ống dẫn trứng – Đối với bệnh nhân cắt toàn bộ ống dẫn trứng, chúng tôi sử dụng hệ thống hàn mạch lưỡng cực cầm tay (LigaSure) thay cho khâu và kẹp, nếu có sẵn (hình 1). (Xem thêm ‘Kỹ thuật cắt toàn bộ ống dẫn trứng’ ở dưới.)
- Cắt một phần ống dẫn trứng – Đối với bệnh nhân cắt một phần ống dẫn trứng, phương pháp thực hiện tùy thuộc vào kinh nghiệm và sở thích của phẫu thuật viên. Trong thực hành lâm sàng, chúng tôi nhận thấy phương pháp Parkland hoặc Pomeroy mang lại hiệu quả cao nhất (hình 3 và hình 4), mặc dù hiện vẫn thiếu các nghiên cứu so sánh. Bất kể sử dụng phương pháp nào, nên cắt bỏ một đoạn ở chính giữa ống dẫn trứng, vì việc cắt các đoạn xa có thể dẫn đến tái thông ống dẫn trứng và làm tăng tỷ lệ thất bại. (Xem thêm ‘Cắt một phần ống dẫn trứng’ ở dưới.)
Theo dõi – Sau khi cắt một phần ống dẫn trứng, cần xem xét báo cáo giải phẫu bệnh cuối cùng để xác nhận có mặt diện cắt ngang của ống dẫn trứng trên cả hai bệnh phẩm. Nếu không xác nhận được, cần thông báo cho bệnh nhân rằng thủ thuật triệt sản vĩnh viễn không thành công và cần sử dụng một phương pháp tránh thai thay thế. (Xem thêm ‘Chăm sóc và theo dõi sau mổ’ ở dưới.)
Biến chứng – Nguy cơ biến chứng (ví dụ: chảy máu, hở vết mổ) nhìn chung là thấp. (Xem thêm ‘Biến chứng’ ở dưới.)
Hiệu quả – Triệt sản vĩnh viễn sau sinh có hiệu quả rất cao: tỷ lệ mang thai sau triệt sản xảy ra ở dưới 1% trong các trường hợp cắt một phần ống dẫn trứng (bảng 2). Các nguyên nhân gây thất bại trong triệt sản vĩnh viễn bao gồm: thắt hoặc cắt sai cấu trúc (ví dụ: dây chằng tròn), tắc ống dẫn trứng không hoàn toàn, hình thành rò ống dẫn trứng – phúc mạc, và tái thông tự phát lòng ống dẫn trứng. (Xem thêm ‘Hiệu quả’ và ‘Các nguyên nhân gây thất bại trong triệt sản vĩnh viễn’ ở dưới.)