TÓM TẮT
Nguyên nhân – Viêm nang lông là tình trạng viêm ở phần nông hoặc sâu của nang lông, có thể do nhiễm trùng hoặc không do nhiễm trùng. Viêm nang lông nhiễm trùng có thể do vi khuẩn, nấm, virus hoặc ký sinh trùng gây ra. Tác nhân phổ biến nhất là Staphylococcus aureus. Các tác nhân thường gặp khác bao gồm Pseudomonas aeruginosa, các loài Malassezia và ve Demodex. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Đặc điểm lâm sàng – Mụn mủ nang lông và các sẩn đỏ quanh nang lông là những biểu hiện lâm sàng thường gặp nhất của viêm nang lông. (Xem thêm ‘Viêm nang lông do vi khuẩn’, ‘Viêm nang lông do nấm’, ‘Viêm nang lông do virus’ và ‘Viêm nang lông do Demodex’ ở dưới.)
Chẩn đoán – Chẩn đoán viêm nang lông thường dựa trên tiền sử bệnh và các dấu hiệu lâm sàng. Cần thực hiện thêm các xét nghiệm khi nguyên nhân chưa rõ ràng. Tùy vào loại viêm nang lông nghi ngờ, các xét nghiệm như nhuộm Gram, nuôi cấy vi khuẩn, soi tươi KOH, nuôi cấy virus, xét nghiệm PCR hoặc xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang có thể hỗ trợ chẩn đoán. Sinh thiết da thường không cần thiết nhưng có thể hữu ích trong những trường hợp khó. (Xem thêm ‘Viêm nang lông do vi khuẩn’, ‘Viêm nang lông do nấm’, ‘Viêm nang lông do virus’ và ‘Viêm nang lông do Demodex’ ở dưới.)
Điều trị – Việc quản lý và điều trị viêm nang lông thay đổi tùy theo nguyên nhân gây bệnh.
- Viêm nang lông do tụ cầu mức độ nhẹ
Viêm nang lông do S. aureus mức độ nhẹ (ví dụ: chỉ có một vài sẩn và mụn mủ viêm tại một vùng cơ thể) có thể tự khỏi mà không cần dùng kháng sinh. Đối với bệnh nhân viêm nang lông do S. aureus đã xác định hoặc nghi ngờ, điều trị kéo dài và khu trú ở một vùng da nhỏ, chúng tôi khuyến cáo sử dụng kháng sinh tại chỗ thay vì kháng sinh đường uống trong liệu pháp dược lý ban đầu (sơ đồ 1) (Khuyến cáo 2C).
Mupirocin và clindamycin tại chỗ là những lựa chọn điều trị ban đầu ưu tiên. (Xem thêm ‘Viêm nang lông do tụ cầu’ ở dưới.)
- Viêm nang lông do tụ cầu lan rộng
Đối với bệnh nhân viêm nang lông do S. aureus lan rộng, không đáp ứng với điều trị tại chỗ, hoặc viêm nang lông vùng râu (folliculitis barbae), chúng tôi khuyến cáo sử dụng kháng sinh toàn thân thay vì kháng sinh tại chỗ (sơ đồ 1) (Khuyến cáo 2C).
Các lựa chọn điều trị ban đầu phù hợp bao gồm dicloxacillin và cephalexin. Nếu nghi ngờ tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA), bệnh nhân nên được điều trị bằng trimethoprim-sulfamethoxazole, clindamycin hoặc doxycycline. (Xem thêm ‘Viêm nang lông do tụ cầu’ ở dưới.)
- Các loại viêm nang lông khác
Thuốc kháng nấm đường uống là liệu pháp chính cho viêm nang lông do nấm. Các thuốc kháng ký sinh trùng, chẳng hạn như permethrin và ivermectin đường uống, có thể mang lại hiệu quả trong điều trị viêm nang lông do Demodex. (Xem thêm ‘Viêm nang lông do nấm’ và ‘Viêm nang lông do Demodex’ ở dưới.)