Sử dụng chất trong thai kỳ: Tổng quan về một số loại thuốc/chất gây nghiện

TÓM TẮT

• Những thách thức trong việc đánh giá tác động của thuốc – Việc xác định ảnh hưởng của bất kỳ chất gây nghiện hoặc chất lạm dụng nào đối với kết cục thai kỳ đều gặp nhiều khó khăn do dữ liệu khan hiếm và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố gây nhiễu, bao gồm sử dụng đa chất (đặc biệt là rượu và thuốc lá), dinh dưỡng kém, nghèo đói, các bệnh lý đồng mắc và chăm sóc tiền sản không đầy đủ. Ngoài ra, việc xác định chính xác mức độ sử dụng thuốc trong thai kỳ cũng như liều lượng và độ tinh khiết của thuốc là rất khó khăn. (Xem thêm ‘Những thách thức trong việc đánh giá tác động của thuốc’ ở dưới.)

• Nhóm Opioid – Rối loạn sử dụng opioid ở người mẹ có liên quan đến nhiều biến chứng sản khoa, bao gồm sảy thai, hạn chế tăng trưởng thai nhi, tiền sản giật, chuyển dạ và sinh non, cũng như thai chết lưu. Đối với những người mang thai mắc rối loạn sử dụng opioid, nên đề xuất điều trị bằng methadone hoặc buprenorphine; hiện chưa có bằng chứng cho thấy loại thuốc nào ưu việt hơn. Việc sử dụng các thuốc điều trị rối loạn sử dụng opioid giúp giảm thiểu các biến chứng và tác dụng phụ ở trẻ sơ sinh so với việc cai nghiện bằng can thiệp y tế (detoxification) hoặc tiếp tục sử dụng opioid không theo đơn. Hội chứng cai opioid ở trẻ sơ sinh thường ít nghiêm trọng hơn ở trẻ sinh ra từ những người mẹ được điều trị bằng buprenorphine so với methadone. Việc xác định tình trạng sử dụng opioid và kết nối bệnh nhân với dịch vụ chăm sóc tiền sản phù hợp là yếu tố quan trọng để cải thiện kết cục thai kỳ. (Xem thêm ‘Nhóm Opioid’ ở dưới.)

  Nội dung liên quan đến rối loạn sử dụng opioid trong thai kỳ được trình bày riêng biệt:

  • (Xem “Sử dụng chất trong thai kỳ: Sàng lọc và chăm sóc tiền sản”.)
  • (Xem “Rối loạn sử dụng opioid: Tổng quan về điều trị trong thai kỳ”.)
  • (Xem “Rối loạn sử dụng opioid: Điều trị dược lý bằng methadone và buprenorphine trong thai kỳ”.)

• Cocaine – Cocaine có thể gây co mạch các mạch máu tử cung, đây có thể là cơ chế chính dẫn đến nhau thai bong non. Bong nhau thai có thể dẫn đến sảy thai tự nhiên, chuyển dạ và sinh non, hoặc thai chết lưu. Độc tính tim mạch của cocaine tăng cao cũng đã được ghi nhận ở phụ nữ mang thai so với người không mang thai. (Xem thêm ‘Cocaine’ ở dưới.)

• Nhóm Amphetamine – Các amphetamine, bao gồm cả methamphetamine, có khả năng xuyên qua hàng rào nhau thai. Mặc dù chưa có bằng chứng khẳng định về các dị tật cấu trúc thai nhi liên quan đến việc tiếp xúc với amphetamine trong giai đoạn chu sinh, nhưng việc sử dụng methamphetamine trong thai kỳ có liên quan đến hạn chế tăng trưởng thai nhi, tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, bong nhau thai, sinh non, thai chết lưu trong tử cung, cũng như tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ 53. (Xem thêm ‘Nhóm Amphetamine, bao gồm cả methamphetamine’ ở dưới.)