Tiếp cận bệnh nhân có bọng nước ở da

TÓM TẮT

• Tổng quan – Có nhiều loại rối loạn khác nhau dẫn đến sự hình thành bọng nước trên da. Các nguyên nhân tiềm tàng bao gồm rối loạn tự miễn, phản ứng thuốc, nhiễm trùng, rối loạn di truyền và tổn thương do chấn thương. (Xem ‘Giới thiệu’ và ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
• Đặc điểm mô bệnh học – Bọng nước trên da có thể xuất hiện tại nhiều vị trí khác nhau trong cấu trúc da (bảng 1). Các bọng nước hình thành trong lớp biểu bì thường dễ vỡ và mềm (xẹp) hơn so với các bọng nước căng thường gặp trong các bệnh lý bọng nước dưới biểu bì. (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
• Các cấp cứu đe dọa tính mạng – Các bệnh lý bọng nước trên da đe dọa tính mạng bao gồm hoại tử thượng bì nhiễm độc, hội chứng bong vảy da do tụ cầu, nhiễm virus herpes simplex lan tỏa, zona lan tỏa, xuất huyết hoại tử cấp tính (purpura fulminans) và nhiễm Vibrio vulnificus. Việc nhận diện sớm các bệnh lý này là vô cùng quan trọng để giảm thiểu nguy cơ xảy ra các biến chứng gây tử vong. (Xem ‘Các cấp cứu đe dọa tính mạng’ ở dưới.)
• Đánh giá bệnh nhân – Vị trí phân bố của các bọng nước thường cung cấp thông tin hữu ích để thu hẹp chẩn đoán phân biệt (bảng 2A-C và sơ đồ 1). Các tình trạng gây bọng nước có thể được chia thành rối loạn toàn thân hoặc khu trú; ngoài ra, các đặc điểm bổ sung như tuổi bệnh nhân, tính chất bọng nước và tiền sử dùng thuốc cũng cung cấp những manh mối quan trọng cho chẩn đoán (bảng 3). (Xem ‘Đánh giá bệnh nhân’ ở dưới.)
• Xét nghiệm chẩn đoán – Các xét nghiệm thường được sử dụng trong đánh giá bệnh lý bọng nước trên da bao gồm hiển vi quang học, miễn dịch huỳnh quang trực tiếp và gián tiếp, xét nghiệm huyết thanh đặc hiệu kháng nguyên và các xét nghiệm vi sinh. Việc lựa chọn xét nghiệm phù hợp nhất sẽ tùy thuộc vào các bệnh lý cụ thể được cân nhắc trong chẩn đoán phân biệt. (Xem ‘Xét nghiệm chẩn đoán’ ở dưới.)