TÓM TẮT
Giải phẫu liên quan – Để xử trí và khâu phục hồi các vết rách mí mắt một cách hiệu quả, cần nắm vững kiến thức cơ bản về giải phẫu mí mắt và các cấu trúc xung quanh (hình 1). (Xem thêm mục ‘Giải phẫu liên quan’ ở dưới.)
Đánh giá tổn thương nhãn cầu phối hợp – Lâm sàng cần đặc biệt nghi ngờ các tổn thương nhãn cầu đi kèm (ví dụ: vỡ nhãn cầu, xuất huyết tiền phòng do chấn thương, trầy xước giác mạc) vì những tổn thương này có thể xuất hiện trong tối đa 2/3 số trường hợp rách mí mắt. Đặc điểm lâm sàng và hướng xử trí ban đầu đối với các tổn thương nhãn cầu này được tóm tắt trong các bảng tổng quan nhanh (bảng 1 và bảng 2) và được thảo luận chi tiết trong các phần riêng biệt. (Xem mục ‘Dịch tễ học’, ‘Đánh giá và xử trí ban đầu’ ở dưới, cùng với mục ‘Đánh giá và xử trí cấp cứu ban đầu’ trong bài “Chấn thương vỡ nhãn cầu: Đánh giá và xử trí cấp cứu”, “Xuất huyết tiền phòng do chấn thương: Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán” và mục ‘Tiếp cận điều trị’ trong bài “Xuất huyết tiền phòng do chấn thương: Xử trí”.)
Chỉ định hội chẩn ngoại khoa – Các tổn thương sau đây cần hội chẩn khẩn cấp với bác sĩ nhãn khoa hoặc phẫu thuật viên chuyên về tạo hình thẩm mỹ mí mắt (ví dụ: bác sĩ phẫu thuật tạo hình, phẫu thuật viên hàm mặt) (xem mục ‘Chỉ định hội chẩn hoặc chuyển tuyến chuyên khoa ngoại’ ở dưới):
- Nghi ngờ vỡ nhãn cầu hoặc có dị vật nội nhãn (bảng 1)
- Vết rách xuyên toàn bộ chiều dày mí mắt
- Vết rách có thoát vị mỡ hốc mắt (hình 1)
- Vết rách tổn thương bờ mí (hình 2)
- Vết rách ảnh hưởng đến hệ thống dẫn lưu nước mắt (hình 2)
- Vết rách có mép tổn thương không tương xứng và/hoặc mất mô
Xử trí rách mí mắt đơn giản – Sau khi đã loại trừ các tổn thương nhãn cầu nghiêm trọng và các vết rách phức tạp, những vết rách mí mắt nông (chiếm dưới 25% diện tích mí) có thể được xử lý bằng chăm sóc vết thương tại chỗ và để lành thương theo ý định thứ cấp. Đối với các vết rách mí không phức tạp nhưng có phạm vi rộng hơn, tiến hành khâu phục hồi bằng mũi khâu rời hoặc khâu vắt (sử dụng nylon không tiêu 6-0 hoặc 7-0, prolene hoặc chỉ gut tiêu nhanh 6-0) với kỹ thuật tương tự như tại các vị trí giải phẫu khác. Ưu tiên sử dụng chỉ tiêu cho trẻ em. (Xem mục ‘Rách mí mắt đơn giản’ ở dưới.)