TÓM TẮT
Giải phẫu – Ống động mạch (DA) là một kết nối mạch máu bào thai giữa động mạch phổi chính và động mạch chủ, thông thường sẽ đóng lại ngay sau khi sinh. Tình trạng còn ống động mạch (PDA) (hình 1) xảy ra khi ống động mạch không đóng hoàn toàn sau sinh. (Xem thêm mục ‘Giải phẫu’ và ‘Tuần hoàn ống động mạch bào thai và chuyển tiếp’ ở dưới.)
Tỷ lệ mắc – Ở trẻ sinh đủ tháng, PDA xảy ra với tỷ lệ từ 3 đến 8 ca trên 10.000 trẻ sinh sống. (Xem thêm mục ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
Biểu hiện lâm sàng – Các biểu hiện lâm sàng của PDA thay đổi tùy theo kích thước, chiều dài của ống động mạch và mức độ luồng thông (shunt) từ trái sang phải (xem mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới):
- Bệnh nhân có PDA nhỏ thường không có triệu chứng. Những trường hợp này thường được chẩn đoán tình cờ khi phát hiện tiếng thổi (video 1) trong quá trình khám thể chất định kỳ hoặc khi siêu âm tim vì một lý do khác. (Xem thêm mục ‘PDA nhỏ’ ở dưới.)
- Ở bệnh nhân có PDA mức độ trung bình và lớn, các triệu chứng có thể dao động từ khó thở khi gắng sức cho đến suy tim. (Xem thêm mục ‘PDA trung bình’ và ‘PDA lớn’ ở dưới.)
- Người trưởng thành có PDA lớn không được điều trị có thể tiến triển thành bệnh lý mạch máu phổi, dẫn đến luồng thông từ phải sang trái và gây tím tái (tức là sinh lý Eisenmenger). (Xem thêm “Tăng áp phổi trong bệnh tim bẩm sinh: Biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán”.)
Chẩn đoán – PDA thường được nghi ngờ dựa trên sự hiện diện của tiếng thổi liên tục đặc trưng (video 1). Chẩn đoán được xác nhận thông qua siêu âm tim. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt của PDA bao gồm các nguyên nhân khác gây ra tiếng thổi tâm trương, mạch nảy mạnh và suy tim. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)
Biến chứng – Các biến chứng của PDA có thể bao gồm suy tim, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn (IE) và tăng áp động mạch phổi. (Xem thêm mục ‘Biến chứng’ ở dưới.)