Hội chứng nguy kịch hô hấp cấp tính (ARDS): Tiên lượng và kết cục ở người lớn

TÓM TẮT

Tử vong – Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) là một dạng suy hô hấp đe dọa tính mạng. (Xem ‘Tử vong’ ở dưới.)

ARDS có tỷ lệ tử vong trong 28 ngày khá cao, dao động khoảng 35% (từ 26 đến 60%). Tỷ lệ sống sót được cải thiện đáng kể cho đến đầu những năm 2010, sau đó có dấu hiệu đi ngang. (Xem ‘Tỷ lệ tử vong’ ở dưới.)

Nguyên nhân gây bệnh nền tảng thường là nguyên nhân tử vong chủ yếu ở những bệnh nhân tử vong sớm. Ngược lại, nhiễm khuẩn huyết do nhiễm trùng phổi mắc phải tại bệnh viện và suy đa tạng (MOF) góp phần đáng kể vào tỷ lệ tử vong ở những bệnh nhân tử vong muộn trong quá trình điều trị. Bệnh nhân hiếm khi tử vong trực tiếp do suy hô hấp đơn thuần. (Xem ‘Nguyên nhân tử vong’ ở dưới.)

Nhiều yếu tố có thể dự đoán nguy cơ tử vong, tuy nhiên chưa có yếu tố đơn lẻ nào ưu việt hơn các yếu tố còn lại. Các yếu tố thường gặp dự đoán khả năng tử vong ở bệnh nhân ARDS bao gồm: tuổi cao, bệnh đồng mắc, mức độ ARDS nặng, tình trạng nhiễm trùng và suy đa tạng (bảng 1). (Xem ‘Các yếu tố tiên lượng’ ở dưới.)

Bệnh suất – Bệnh suất là tình trạng phổ biến ở những người sống sót sau ARDS. Các triệu chứng thường tương tự như ghi nhận ở những người sống sót sau bất kỳ bệnh lý nguy kịch nào khác (hội chứng sau chăm sóc tích cực [PICS]).

Người sống sót sau ARDS có thể gặp các suy giảm về:

• Nhận thức (30 đến 55%).
• Tâm lý (36 đến 66%; ví dụ: trầm cảm, lo âu và rối loạn căng thẳng sau sang chấn).
• Thể chất (38 đến 66%; ví dụ: giảm quãng đường đi bộ trong sáu phút).

Các suy giảm này có thể kéo dài hàng tháng đến hàng năm sau giai đoạn bệnh cấp tính. (Xem ‘Suy giảm chức năng nhận thức, tâm lý và thể chất’ ở dưới.)

Lên đến một nửa số bệnh nhân sống sót sau ARDS có kết quả xét nghiệm chức năng phổi bất thường, thường gặp nhất là giảm khả năng khuếch tán. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu tình trạng giảm chức năng phổi có trực tiếp dẫn đến suy giảm thể chất hay không. (Xem ‘Rối loạn chức năng phổi’ ở dưới và ‘Bệnh suất ở người sống sót’ ở dưới.)

Các di chứng khác của ARDS bao gồm biến chứng do đặt ống nội khí quản, bất thường trên chẩn đoán hình ảnh, tăng nguy cơ tử vong, suy giảm chất lượng cuộc sống và căng thẳng cho gia đình (còn được gọi là PICS-gia đình). (Xem ‘Các di chứng khác’ ở dưới.)

Người sống sót cũng có thể gặp khó khăn khi quay trở lại làm việc trong ít nhất hai đến năm năm sau khi khỏi bệnh. (Xem ‘Quay trở lại làm việc’ ở dưới.)

Chúng tôi đánh giá và quản lý những bệnh nhân này tương tự như bệnh nhân hồi phục sau các bệnh lý nguy kịch không liên quan đến ARDS. Quá trình đánh giá và quản lý này được thảo luận chi tiết riêng biệt. (Xem “Hội chứng sau chăm sóc tích cực (PICS) ở người lớn: Đặc điểm lâm sàng và đánh giá chẩn đoán”, mục ‘Đánh giá chẩn đoán’ và “Hội chứng sau chăm sóc tích cực (PICS): Điều trị và tiên lượng”.)