Theo dõi đường huyết trong quản lý ngoại trú ở người lớn bị đái tháo đường (không mang thai)

TÓM TẮT

Đái tháo đường tuýp 1 – Đối với bệnh nhân đái tháo đường tuýp 1, việc kiểm tra đường huyết thường xuyên là cần thiết để đạt được mục tiêu HbA1c một cách an toàn, tránh xảy ra các đợt hạ đường huyết thường xuyên hoặc nghiêm trọng. Người bệnh có thể sử dụng phương pháp theo dõi đường huyết mao mạch (BGM) bằng cách lấy máu đầu ngón tay hoặc theo dõi đường huyết liên tục (CGM) nếu có điều kiện. Do một số vấn đề về độ tin cậy (đặc biệt là trong khoảng hạ đường huyết), thời gian khởi động máy và nhu cầu hiệu chuẩn đối với một số thiết bị, CGM không thể thay thế hoàn toàn việc lấy máu đầu ngón tay trong một số trường hợp. (Xem thêm ‘Đái tháo đường tuýp 1’ ở dưới.)

• BGM – Với bệnh nhân đái tháo đường tuýp 1 chỉ sử dụng BGM, việc kiểm tra tại nhà nên được thực hiện ít nhất 4 lần/ngày (trước các bữa ăn và trước khi đi ngủ), thỉnh thoảng kiểm tra sau ăn (từ 90 đến 180 phút), trước khi tập thể dục và đôi khi cần kiểm tra lúc 3 giờ sáng để đảm bảo an toàn. Tần suất kiểm tra sẽ thay đổi tùy theo nhu cầu của mỗi cá nhân. Những bệnh nhân mất cảm giác hạ đường huyết cần kiểm tra thường xuyên hơn, đặc biệt là trước khi lái xe, vận hành máy móc, chăm sóc trẻ nhỏ và các hoạt động khác mà việc suy giảm chức năng nhận thức có thể gây nguy hiểm. (Xem thêm ‘Tần suất theo dõi’ ở dưới.)
• CGM – Ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 1, CGM cho thấy khả năng giảm HbA1c, giảm các đợt hạ đường huyết và cải thiện thời gian trong khoảng mục tiêu so với BGM. CGM đặc biệt hữu ích trong việc tăng cường an toàn cho những bệnh nhân thường xuyên hạ đường huyết về đêm, mất cảm giác hạ đường huyết hoặc có các đợt hạ đường huyết thường xuyên. Tất cả các thiết bị CGM đều yêu cầu kết hợp với BGM trong một số trường hợp (ví dụ: trong thời gian khởi động máy hoặc để đối chiếu khi giá trị CGM quá cao hoặc quá thấp), và một số thiết bị CGM vẫn cần BGM để hiệu chuẩn (bảng 1). (Xem thêm ‘Lợi ích của CGM’ ở dưới.)

Các hệ thống truyền insulin vòng kín lai tự động dựa trên cảm biến đường huyết liên tục được xem xét trong một phần riêng. (Xem “Truyền insulin dưới da liên tục (bơm insulin)”.)

Đái tháo đường tuýp 2

Tự theo dõi đường huyết – BGM có thể hữu ích cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 đang sử dụng các thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết và/hoặc cần điều chỉnh liều dựa trên mức đường huyết hiện tại. BGM thường không cần thiết đối với những người chỉ điều trị bằng chế độ ăn uống hoặc sử dụng các thuốc ít gây hạ đường huyết, đặc biệt khi phác đồ điều trị đã ổn định. Tuy nhiên, ngay cả với những đối tượng này, việc kiểm tra BGM định kỳ vẫn được khuyến cáo khi mắc các bệnh cấp tính hoặc khi xuất hiện các triệu chứng của tăng đường huyết. CGM ít được sử dụng hơn ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 không điều trị bằng insulin liều cao. Việc sử dụng CGM định kỳ có thể giúp xác định mô hình đường huyết và là một phần của chương trình giáo dục cho người bệnh và người chăm sóc. (Xem thêm ‘Ai nên tự theo dõi?’ ở dưới.)

Tần suất theo dõi

• Bệnh nhân điều trị bằng insulin – Những bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 điều trị bằng insulin nền và insulin bữa ăn, có điều chỉnh liều dựa trên mức đường huyết, thời điểm và thành phần bữa ăn/bữa phụ, nên kiểm tra đường huyết ít nhất 4 lần/ngày (trước các bữa ăn và trước khi đi ngủ). Tần suất kiểm tra cần tăng lên trước khi lái xe, trong những chuyến lái xe đường dài, những ngày bị bệnh, hoặc khi có thay đổi về chế độ ăn uống và tập luyện. CGM phù hợp cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 điều trị bằng nhiều mũi tiêm insulin trong ngày (MDI), đặc biệt là những người thường xuyên hạ đường huyết hoặc mất cảm giác hạ đường huyết. (Xem thêm ‘Điều trị bằng insulin’ ở dưới.)
• Bệnh nhân không điều trị bằng insulin – Bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 điều trị bằng sulfonylureas hoặc meglitinides nên kiểm tra đường huyết 1-2 lần/ngày trong giai đoạn chỉnh liều. Sau khi liều dùng ổn định và đạt mục tiêu đường huyết, họ có thể chỉ cần kiểm tra vài lần mỗi tuần (thường là vào buổi sáng hoặc trước bữa tối), hoặc khi nghi ngờ hạ đường huyết. Người trưởng thành có thể cần kiểm tra thường xuyên hơn trước và trong khi lái xe đường dài, những ngày bị bệnh, hoặc khi thay đổi chế độ ăn uống và tập luyện. (Xem thêm ‘Không điều trị bằng insulin’ ở dưới.)