Lichen phẳng

Lichen phẳng vùng nang tóc

Việc điều trị lichen phẳng vùng nang tóc (LPP) có thể gặp nhiều khó khăn. Corticosteroid bôi tại chỗ hoặc tiêm nội tổn thương thường được sử dụng là liệu pháp hàng đầu (bảng 2) 98-101. Chi tiết về điều trị LPP được thảo luận trong một mục riêng. (Xem “Lichen phẳng vùng nang tóc”, phần ‘Điều trị’.)

Lichen phẳng niêm mạc miệng

Corticosteroid bôi tại chỗ là liệu pháp hàng đầu cho lichen phẳng niêm mạc miệng. Việc điều trị tình trạng này được xem xét trong một mục riêng. (Xem “Lichen phẳng niêm mạc miệng: Quản lý và tiên lượng”.)

Lichen phẳng móng

Điều trị lichen phẳng tổn thương móng được xem xét trong một mục riêng. (Xem “Tổng quan về các rối loạn móng”, phần ‘Lichen phẳng’.)

Phát ban dạng lichen do thuốc

Xử trí lichen phẳng do thuốc được xem xét trong một mục riêng. (Xem “Phát ban dạng lichen do thuốc (lichen phẳng do thuốc)”, phần ‘Điều trị’.)

TÓM TẮT

• Tổng quan – Lichen phẳng là một bệnh lý niêm mạc – da, thường gặp nhất ở người trưởng thành trung niên. (Xem ‘Giới thiệu’ và ‘Nguyên nhân’ ở dưới.)
• Các yếu tố liên quan – Các lâm sàng viên cần lưu ý đến khả năng xảy ra các thể lichen phẳng do thuốc. Các nghiên cứu cũng gợi ý về mối liên quan giữa lichen phẳng với virus viêm gan C (HCV), mặc dù mức độ liên quan này thay đổi tùy theo địa lý. Cần có thêm các nghiên cứu để xác định xem có nên thực hiện tầm soát HCV cho bệnh nhân lichen phẳng hay không. (Xem ‘Virus viêm gan C’ ở dưới.)
• Đặc điểm lâm sàng – Lichen phẳng có thể ảnh hưởng đến da, móng hoặc niêm mạc. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)
• Lichen phẳng thể da – Lichen phẳng thể da điển hình biểu hiện là các sẩn hoặc mảng màu tím, hình đa giác, gây ngứa, với các đường trắng dạng lưới trên bề mặt (đường Wickham) (hình 1A-D). Tình trạng tăng sắc tố sau viêm rõ rệt là phổ biến. Lichen phẳng thể da cũng có thể biểu hiện bằng các tổn thương phì đại hoặc dạng bọng nước. (Xem ‘Lichen phẳng da’ ở dưới.)
• Lichen phẳng vùng nang tóc – Lichen phẳng vùng nang tóc là một thể lichen phẳng gây tổn thương da đầu và có thể dẫn đến rụng tóc để lại sẹo. (Xem “Lichen phẳng vùng nang tóc”.)
• Lichen phẳng niêm mạc miệng và bộ phận sinh dục – Khi lichen phẳng tổn thương khoang miệng, bệnh có thể chỉ biểu hiện bằng các đường Wickham dạng lưới hoặc bao gồm các tổn thương dạng sẩn, teo hoặc trợt. Vùng sinh dục cũng có thể tổn thương do lichen phẳng. (Xem “Lichen phẳng niêm mạc miệng: Cơ chế bệnh sinh, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán” và “Lichen phẳng âm hộ”.)
• Diễn tiến tự nhiên – Lichen phẳng thể da thường tự khỏi sau một đến hai năm. Lichen phẳng ở niêm mạc miệng, bộ phận sinh dục, da đầu và móng có xu hướng mạn tính hơn. (Xem ‘Diễn tiến tự nhiên’ ở dưới.)
• Điều trị
  • Tổn thương khu trú – Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và độ an toàn tương đối của liệu pháp này, chúng tôi đề xuất sử dụng corticosteroid bôi tại chỗ có hoạt tính mạnh hoặc rất mạnh làm điều trị ban đầu cho lichen phẳng thể da khu trú ở thân mình hoặc tứ chi (Khuyến cáo 2C). Corticosteroid tiêm nội tổn thương có thể hữu ích cho bệnh nhân lichen phẳng thể phì đại.
  • Tổn thương lan tỏa – Bệnh nhân có tổn thương da lan rộng có thể đáp ứng tốt với liệu pháp quang trị liệu, acitretin hoặc một đợt ngắn điều trị bằng glucocorticoid toàn thân. (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)