Hướng dẫn ĐTĐ: Máy tạo nhịp tim

TÓM TẮT

• Vị trí đặt điện cực:

  Điện cực máy tạo nhịp có thể được đặt tại tâm nhĩ phải, tâm thất phải và xoang coronary/tâm thất trái. (Xem thêm ‘Chỉ tạo nhịp nhĩ’, ‘Chỉ tạo nhịp thất’ và ‘Tạo nhịp hai thất’ ở dưới.)

• Tạo nhịp nhĩ thất hai buồng:

  Nếu hoạt động điện tim tự nhiên nhanh hơn các khoảng thời gian đã lập trình, sóng P và phức bộ QRS sẽ tương tự như các dạng bình thường. Ngược lại, nếu hoạt động điện tim chậm, ECG sẽ xuất hiện một xung tạo nhịp (pacing spike) theo sau là sóng P hoặc phức bộ QRS.

  Hình thái của sóng P do máy tạo nhịp có thể tương tự hoặc khác với sóng P tự nhiên. Đối với phức bộ QRS do máy tạo nhịp khi điện cực đặt tại mỏm thất phải, hình thái thường có dạng block nhánh trái (LBBB) và thường âm ở các chuyển đạo dưới. (Xem thêm ‘Tạo nhịp nhĩ thất hai buồng tuần tự’ ở dưới.)

• Tạo nhịp hai thất:

  Phức bộ QRS khi tạo nhịp hai thất sẽ thay đổi tùy thuộc vào thời điểm kích thích thất phải và thất trái, nhưng thường có sóng R cao ở V1 và xuất hiện sóng Q khởi đầu hoặc phức bộ QS ở chuyển đạo I. (Xem thêm ‘Tạo nhịp hai thất’ ở dưới.)

• Tạo nhịp bó His:

  Trong tạo nhịp bó His chọn lọc, thời gian kéo dài và hình thái QRS tương đồng với QRS tự nhiên, với khoảng thời gian từ xung kích thích đến QRS tương ứng với khoảng thời gian từ bó His đến QRS tự nhiên.

  Với tạo nhịp bó His không chọn lọc, QRS kéo dài hơn so với QRS tự nhiên, xuất hiện sóng giả delta (pseudo-delta wave) và thời gian từ xung kích thích đến QRS bằng không. (Xem thêm ‘Tạo nhịp bó His’ ở dưới.)

• Tạo nhịp nhánh trái:

  Khi tạo nhịp nhánh trái chọn lọc, sẽ xuất hiện dạng rSR, qR hoặc QR ở V1, tương tự như hình ảnh block nhánh phải (RBBB).

• Mất bắt nhịp:

  Mất bắt nhịp (loss of capture) được định nghĩa là hiện tượng xuất hiện xung tạo nhịp nhưng không có sóng P hoặc phức bộ QRS đi kèm, trong khi cơ tim vẫn có khả năng khử cực về mặt sinh lý. (Xem thêm ‘Mất bắt nhịp’ ở dưới.)

• Lỗi cảm nhận:
  • Thiếu cảm nhận (Undersensing): Xảy ra khi máy tạo nhịp không nhận diện được hoạt động điện tim tự nhiên, dẫn đến việc tạo nhịp không phù hợp vào giữa hoặc sau sóng P/phức bộ QRS, hoặc tạo nhịp không liên quan đến tín hiệu điện tim tự nhiên. (Xem thêm ‘Lỗi cảm nhận’ ở dưới.)
  • Cảm nhận quá mức (Oversensing): Xảy ra khi máy nhận diện các hoạt động không mang tính sinh lý và ức chế tạo nhịp. Khi đó, không thấy xung tạo nhịp xuất hiện tại các thời điểm dự kiến.