TÓM TẮT
Thuật ngữ – Trầm cảm nhẹ là một hội chứng đặc trưng bởi sự hiện diện của từ hai đến bốn triệu chứng trầm cảm trong cùng một khoảng thời gian hai tuần, kèm theo trạng thái phiền muộn hoặc suy giảm chức năng tâm xã hội (bảng 1). (Xem thêm mục ‘Giới thiệu’ và ‘Thuật ngữ’ ở dưới, cũng như bài viết “Trầm cảm nhẹ ở người trưởng thành: Dịch tễ học, biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán”.)
Điều trị ban đầu – Các lựa chọn điều trị trầm cảm nhẹ bao gồm theo dõi chờ đợi, trị liệu tâm lý và điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, lợi ích của các can thiệp này thường ở mức khiêm tốn. (Xem thêm mục ‘Nguyên tắc chung’ ở dưới.)
Đối với bệnh nhân trầm cảm nhẹ, chúng tôi đề xuất ưu tiên trị liệu tâm lý có cấu trúc và giới hạn thời gian làm phương pháp điều trị ban đầu, thay vì sử dụng thuốc chống trầm cảm hoặc theo dõi chờ đợi (Khuyến cáo 2C). Khi lựa chọn trị liệu tâm lý, liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) thường được ưu tiên do đây là phương pháp được nghiên cứu rộng rãi nhất và dễ tiếp cận hơn các liệu pháp khác. Các lựa chọn thay thế hợp lý cho CBT bao gồm kích hoạt hành vi, liệu pháp nhận thức, trị liệu tâm lý tương tác cá nhân và liệu pháp giải quyết vấn đề (bảng 2). (Xem thêm mục ‘Trị liệu tâm lý’ ở dưới.)
Theo dõi chờ đợi là một lựa chọn thay thế hợp lý cho trị liệu tâm lý đối với những trường hợp trầm cảm nhẹ mới khởi phát, đặc biệt là những bệnh nhân ưu tiên phương pháp này và không có ý tưởng tự sát hoặc suy giảm chức năng nghiêm trọng. (Xem thêm mục ‘Theo dõi chờ đợi’ ở dưới.)
Để hạn chế tình trạng điều trị quá mức ở bệnh nhân trầm cảm nhẹ, chúng tôi thường không sử dụng thuốc chống trầm cảm trong giai đoạn quản lý ban đầu, trừ khi bệnh nhân có nguyện vọng mạnh mẽ muốn điều trị bằng thuốc, đã đáp ứng tốt với thuốc chống trầm cảm trong quá khứ, hoặc không có điều kiện tiếp cận trị liệu tâm lý. (Xem thêm mục ‘Thuốc chống trầm cảm’ ở dưới và bài viết “Rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người trưởng thành: Điều trị ban đầu bằng thuốc chống trầm cảm”.)
Điều trị bệnh nhân có triệu chứng kéo dài
Đối với những bệnh nhân không đáp ứng với liệu trình trị liệu tâm lý ban đầu, chúng tôi thường chỉ định liệu trình thứ hai với một phương pháp trị liệu tâm lý khác. (Xem thêm mục ‘Kháng điều trị’ ở dưới.)
Với bệnh nhân trầm cảm nhẹ không đáp ứng với nhiều liệu trình trị liệu tâm lý khác nhau, chúng tôi thường điều trị bằng thuốc chống trầm cảm. (Xem thêm mục ‘Trơ với điều trị’ ở dưới và bài viết “Rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người trưởng thành: Điều trị ban đầu bằng thuốc chống trầm cảm”.)