Dị ứng lạc (đậu phộng), hạt cây và các loại hạt: Đặc điểm lâm sàng

TÓM TẮT

• Tỷ lệ lưu hành – Dị ứng lạc, hạt cây và hạt giống nằm trong số những loại dị ứng thực phẩm phổ biến nhất. Tỷ lệ lưu hành của các loại dị ứng này dường như đang gia tăng ở một số quốc gia, đặc biệt là những nơi có tỷ lệ dị ứng thực phẩm cao nhất (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới).
• Các loại phản ứng – Hầu hết các phản ứng dị ứng với lạc, hạt cây và hạt giống là trung gian qua immunoglobulin E (IgE), với mức độ nghiêm trọng dao động từ các triệu chứng nhẹ khu trú ở vùng hầu họng đến sốc phản vệ nặng (bảng 1). Lạc cũng được ghi nhận là yếu tố khởi phát trong các rối loạn không qua trung gian IgE hoặc rối loạn hỗn hợp, chẳng hạn như viêm da cơ địa và viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan (Xem ‘Các loại phản ứng’ ở dưới).
• Cơ chế bệnh sinh – Dị ứng trung gian IgE với lạc, hạt cây và hạt giống có thể phát triển thông qua mẫn cảm nguyên phát với chính thực phẩm đó hoặc mẫn cảm thứ phát thông qua các dị nguyên phản ứng chéo (ví dụ: phấn hoa bạch dương). Cơ chế bệnh sinh của dị ứng lạc, hạt cây và hạt giống không qua trung gian IgE hiện vẫn chưa rõ ràng (Xem ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới, mục “Cơ chế bệnh sinh của dị ứng thực phẩm”, phần ‘Các con đường mẫn cảm dị nguyên’ và “Cơ chế bệnh sinh của hội chứng dị ứng miệng (hội chứng dị ứng phấn hoa – thực phẩm)”).
• Yếu tố nguy cơ – Trẻ nhũ nhi mắc viêm da cơ địa mức độ nặng và/hoặc dị ứng trứng gà có nguy cơ cao phát triển dị ứng lạc (Xem ‘Yếu tố nguy cơ phát triển dị ứng lạc’ ở dưới).
• Việc kiêng khem của người mẹ và thời điểm cho trẻ ăn dặm – Hiện chưa có đủ bằng chứng cho thấy việc người mẹ kiêng các thực phẩm gây dị ứng trong thời kỳ mang thai và cho con bú giúp ngăn ngừa sự phát triển dị ứng với các thực phẩm đó. Các dữ liệu cho thấy việc cho trẻ nhũ nhi nhóm nguy cơ cao tiếp xúc sớm với lạc có nhiều khả năng giúp trẻ phát triển khả năng dung nạp lạc (Xem ‘Yếu tố nguy cơ phát triển dị ứng lạc’ ở dưới, mục “Sử dụng sữa công thức cho trẻ nhũ nhi có nguy cơ mắc bệnh dị ứng” và “Cho trẻ nhũ nhi ăn các thực phẩm có khả năng gây dị ứng cao”).
• Diễn tiến tự nhiên – Dị ứng lạc, hạt cây và hạt giống thường kéo dài suốt đời, mặc dù một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân có thể tự khỏi theo thời gian (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới).